Site name

Fotografski rad Jožefa Pehana

Produžena izložba "Jožef" u dvorcu Eđšeg u Novom Sadu

Izuzetna postavka izložbe „JOŽEF“ u produkciji Manual muzej zaboravljenih umetnosti i privatnog kolekcionara Jovana Mandića, produžena je zbog izuzetnog interesovanja publike do kraja ove sedmice.

Piše: G. Nonin

Novi Sad 07. novembar 2017. 14:54

Produžena izložba "Jožef" u dvorcu Eđšeg u Novom Sadu

Izložbu koja na fascinantan način prikazuje malo poznat, ali izuzetno vredan fotografski rad istaknutog vrbaškog slikara, fotografa, vajara, grafičara i primenjenog umetnika, Jožefa Pehana (1875-1922), a povodom 95 godina od njegove smrti, publika može da vidi još u sredu i četvrtak od 9 do 21 sat.

Otvaranje izložbe je posetilo više od 250 ljudi, a svakodnevno izložbu posećuje na desetine poklonika umetnosti iz Beograda, Pančeva, Vršca i drugih gradova, kao i Novosađana, što i jeste razlog da se trajanje izložbe produži do petka, 10. novembra.

Već više decenija postoji izražena potreba revalorizacije, ponovnog vrednovanja i novog sagledavanja umetničkih vrednosti ovog sjajnog slikara i fotografa koji je stvarao s kraja 19. i početkom 20. veka. Svakako, na izložbi je uočljiv pionirski poduhvat umetničkih foto-istraživanja i traganja Jožefa Pehana: na prve vojvođanske akt-fotografije, koje je snimio još pre Prvog svetskog rata; na foto-metamorfoze s kraja 19. i početkom 20. veka, po čemu je on dostigao evropske domete u tadašnjoj fotografskoj umetnosti Vojvodine, ali i na umetničke iskorake u domenu njegovih ratnih, dokumentarnih fotografija, kao i na njegovu produkciju slikarskih „predstudija”. Sve su to bila traganja za novim umetničkim izražajnim mogućnostima u domenu fotografije, po čemu je on, u tom periodu, bio jedinstven u Vojvodini. Tek, više od veka nakon njegovih pionirskih foto-radova, fotografi su počeli ozbiljnije da eksperimentišu po uzoru na njega.

A da je svakako bio umetnik od formata, procenjujemo i na osnovu njegove umetničke ars poetike: „Sve što sam do sada činio i budem činio ubuduće, ne radim zbog para i zbog izdržavanja, već jedino zbog umetnosti, iako me moja materijalna situacija prisiljava da od toga živim, pre ću umreti od gladi, nego da i za korak skrenem s onog puta, koji je za mene sveti, i da umetnost podredim volji i želji jedne nerazumne publike.” 

Kako bismo dobili sveobuhvatniji prikaz dela i rada ovog umetnika i kako bismo približili epohu u kojoj je umetnik stvarao, potrudio se Manual muzej zaboravljenih umetnosti - M.F.A.M. sa artefaktima iz svoje bogate kolekcije fotoaparata, studijskih kamera, foto opreme… iz perioda s početka 20. veka. Upravo ovom muzeju je vokacija ovaj period koji je i najharizmatičniji period ljudske istorije sa razvojem umetnosti, tehnike, tehnologije. M.F.A.M. u svojoj kolekciji raspolaže sa 150.000 artefakata od kojih je veći deo iz epohe između dva Velika svetska rata. Pored ovih nazora, M.F.A.M. je sa svojim kreativnim timom MAD - Manual Art Department osmislio, dizajnirao i grafički opremio izložbu.

Izložbu priređuju Gradska uprava za kulturu Grada Novog Sada, privatni kolekcionar Jovan Mandić i M.F.A.M. Manual muzej zaboravljenih umetnosti.

Prvi foto-performansi u Vojvodini

Pehan je, na početku karijere, uz podršku Ferenca Ajzenhuta i stipendijom građana Bačke Palanke slikarstvo učio najpre u Minhenu, gde je slikao u žanru minhenskog realizma, a potom se uputio u Budimpeštu, jedno vreme radio i u Beču, redovno posećivao umetničku koloniju u Nađbanji, bio đak minhenske privatne slikarske škole Šimona Hološija, te je umetnička iskustva sticao i boraveći u Parizu. U domenu slikarstva, karakterisalo ga je neprestano eksperimentisanje i traženje sopstvenog likovnog izraza u raznim žanrovima, što nepobitno potvrđuje njegova slikarska zaostavština. Bio je svestran umetnik, nemirnog duha i nepresušne umetničke snage i istrajnosti, čiji je umetnički uspon naglo prekinut njegovom, relativno ranom smrću. Mađarska istorija umetnosti ga beleži i po tome, da je, s početka 20. veka bio jedan od osnivača „Doma umetnika”, član najužeg kruga peštanskih modernista, a sa aspekta regije, njegova izložba 1913. godine1, smatra se prvom modernom i, dakako, provokativnom slikarskom izložbom u Vojvodini.

Bio je, zasigurno, prvi u Vojvodini, koji je, kao fotograf počeo da eksperimentiše sa vizuelnim „metamorfozama”, snimajući sebe u raznim „izdanjima”, praveći na taj način prve foto-performanse u Vojvodini. 

povezane vesti

komentari (0)

* Sva polja su obavezna

Potvrdite

Slanjem komentara slažete se sa Pravilima korišćenja ovog sajta.