Foto: Bojan Cvejić

Ta djelovanja su izrazito opasna jer utječu na ljude, na javne scene drugih država i predstavljaju zapravo jednu širu obavještajnu sliku koja se onda može zloupotrebiti za prljave političke svrhe. Radi se o čitavom nizu djelovanja koja se onda posredno odražavaju na političkoj i medijskoj sceni pojedinih država. Ovo hibridno ratovanje već je uveliko prisutno na Zapadnom Balkanu ali i cijeloj EU, navodi za Danas Josip Juratović, poslanik nemačke Socijaldemokratske partije u Bundestagu, komentarišući inicijativu osam država članica EU kojom se od Službe za spoljne poslove Unije traži da proširi aktivnosti u „suzbijanju ruske propagande“.

Portal RTS preneo je juče informaciju agencije Beta da će šefovi diplomatija država EU na zasedanju polovinom novembra razmatrati predloge iz pisma koje su pojedine zemlje članice poslale visokoj predstavnici EU za spoljnu politiku i bezbednost Federiki Mogerini, a koje se odnosi na potrebu daljeg jačanja aktivnosti kapaciteta StratKom EU, kancelarije koja se bavi otkrivanjem i demantovanjem neistina o EU.

Upitan da li je moguće sprečiti „kampanju dezinformisanja“ na području Zapadnog Balkana, Juratović kaže da je način rešavanja tog problema tema kojom se EU bavi već duže vrijeme, „tako da ne čudi što je Hrvatska potpisala taj dokument i ne vidim ništa sporno u tome“.

– Otvaranje takvog ureda na Zapadnom Balkanu koje bi demantiralo lažnu propagandu je posebno potrebno jer svjedoci smo već dugo vremena hibridnog ratovanja po svuda na Zapadnom Balkanu, od Makedonije, Crne Gore kada je pristupala NATO-u, u BiH da ne govorimo u Republici Srpskoj, u Srbiji ali i u Hrvatskoj u kojoj je taj utjecaj nešto slabiji ali i tamo postoji. Mediji moraju biti neovisni od političkog utjecaja ali u isto vrijeme moraju imati i odgovornost prema društvu. One najstrašnije posljedice manipuliranjem medijima najvidljivije su već desetljećima na Zapadnom Balkanu. Realnost je da su vanjske sile koje su na razne medijske, propagandne načine koristile Zapadni Balkan kao poligon za odmjeravanje snaga uzrokovale strahovite posljedice koje snosilo stanovništvo Zapadnog Balkana i još i danas ga snosi. Nadam se da smo nešto naučili iz tog perioda te da složno svi moramo ustati protiv lansiranja lažnih vijesti, koje sofisticiranom i intenzivnom kampanjom stvaraju nepovjerenje i nezadovoljstvo, te diskreditiraju EU i smanjuju time europsko jedinstvo, koje je jedini garant mira i stabilnosti u Europi, zaključuje Josip Juratović.

Franc-Lotar Altman, profesor međunarodnih odnosa na Univerzitetu u Bukureštu, kaže da nije lako „suzbiti rusku kampanju dezinformisanja“.

– Društveni mediji su „otvorena vrata“ i, nažalost, ljudi suviše brzo padaju pod uticaj lažnim vestima ukoliko se one predstave na prijemčiv način i u skladu su sa njihovim preferencijama. Činjenica je da plasiranje samo istinih vesti na uobičajen način nije dovoljno, jer su ljudi naviknuti da etiketiraju informacije koje obezbeđuju tradicionalni mediji kao laži, budući da im tako govore oni koji su skloni populizmu. Prečesto se događa da tabloidi suviše brzo objave vesti bez ozbiljne provere istinitosti, ili ih predstave na pojednostavljen i netačan način, a ako ozbiljni mediji pokušaju da koriguju takve vesti ljudi to obično ne prate jer više vole jednostavno tabloidno predstavljanje. Stoga, teško je odupreti se pokušajima Rusije, ocenjuje Altman za Danas.               

Kostreš: Očekivani potez EU

Mašinerija laži koja širi rusku propagandu je veoma opasna tako da je to očekivani potez država članica EU. Oni koji danas vode Srbiju moraju da se odluče u kom pravcu žele da idu. Sedenje na više stolica neće tolerisati ni jedna strana. Lično mislim da se ruska, ali i svaka druga propaganda, moraju suzbiti i u Srbiji. Nama je neophodna medijska slika koja će građane obaveštavati o onome šta se dešava bez primesa bilo čije propagande. EU u velikoj meri može pomoći izgradnju i razvoj objektivnih medija kod nas, kaže za Danas Bojan Kostreš, funkcioner Lige socijaldemokrata Vojvodine.