Iz bilo kog kraja Srbije da krenete u njen centar, naći ćete se u Šumadiji. A ako tražite centar Šumadije – eto vas u Topoli. Grad je dobio ime po drvetu pored koga su se zaustavljali putnici i kiridžije, a pre toga, do 1718. zvao se Kamenica.
Nedaleko je, u brdu Risovača, pećina istog imena, sa dokazima da se ovde živelo još u paleolitsko doba. Na današnjem mestu grad je počeo da se razvija kada se ovde, na padine Topolskog brda doselio Karađorđe Petrović. Od tada ovaj kraj postao je svedok i učesnik značajnih istorijskih zbivanja za srpski narod.
Karađorđev konak je više puta rušen i obnavljan, a današnji izgled dobio je rekonstrukcijom 1965. U autentičnom ambijentu, u prostoru u kome je Karađorđe živeo izložena su dokumenta, predmeti, relikvije i slike koje govore o vremenu u kome je živeo. U tremu konaka nalazi se Karađorđev top, aberdar (glasnik), koji je imao posebnu ulogu tokom ratovanja, a od jedne njegove ručke napravljena je kruna za kralja Petra Prvog (1904). Tako je unuk-kralj iskazao posebno poštovanje prema oružju svoga dede, ustaničkog vožda.
Pored konaka je crkva Presvete Bogorodice, koju je Karađorđe podigao po ugledu na srpske srednjovekovne vladare. Radovi na crkvi su završeni 1913, ali su je iste godine, osvajajući Srbiju Turci zapalili. Izgoreo je ikonostas, a freske koje je slikao Petar Nikolajević Moler, oštećene su. Crkvu je obnovio Karađorđev sin Aleksandar, darujući joj kandila, knjige i ikonostas izuzetne vrednosti, rad čuvenih debarskih majstora.
Potrebno je pogledati još nekoliko značajnih građevina, a naročito Karađorđevu kasarnu, Sresku kuću, Staru mehanu i dućan, Gostionicu…
Iznad Karađorđevog konaka uzdiže se brdo Oplenac, obraslo posebnom vrstom hrasta, od koga se pravio oplen (deo na drvenim kolima). I po tome je brdo dobilo ime.
Kralj Petar Prvi Karađorđević odabrao je vrh Mali Oplenac (337 m) da na njemu sagradi svoju zadužbinu, crkvu Svetog Đorđa. Osveštana je 23. septembra 1912, a već sutradan njen ktitor je krenuo u Vranje, pa dalje, prema Ovčem polju, sa srpskom vojskom. Kralj Petar nije dočekao da vidi dovršenu svoju zadužbinu, a o nastavku radova se starao njegov naslednik, kralj Aleksandar. Danas je Mauzolej na Oplencu svrstan u red spomenika kulture od izuzetnog značaja i čini celinu sa spomen-kompleksom u koji spada i Petrova kuća. Iz nje je kralj Petar nadgledao radove na izgradnji crkve. Danas je u njoj muzejska postavka vezana za porodicu Karađorđević.
Govoriti o mozaiku u kome su urađene kopije najlepših fresaka iz srpskih manastira i lepoti ovog zdanja nije potrebno. Na Oplenac treba doći, jednom, i više puta, uvek sa željom da se doživi lepota jednog vremena i podseti na velike događaje iz naše prošlosti.
Pre ulaska u mauzolejski kompleks nalazi se Muzej NOB sa postavkom vezanom za događanja između dva rata i za vreme narodnooslobodilačkih borbi u ovom kraju. Tu je i spomenik, mramorni buket, biste četiri narodna heroja i Spomenik majkama i kćerima Šumadije.
Posle odmora u hotelu, na koji god kraj da krenete, usput možete upotpuniti svoje utiske o ovom delu Šumadije. Na putu prema Rudniku su manastiri Blagoveštenje, Nikolje, Voljavča, Vraćevšnica… Prema Kragujevcu – Ramaća, Drača, Divostin… A ako krećete prema Beogradu, preko Aranđelovca ili Mladenovca, pogledajte spomen-obeležje u Orašcu, posvećeno Karađorđu i njegovim ustanicima (spomenik, škola, crkva, Marićevića jaruga…).
Ukoliko se kući vratite umorni od utisaka, biće to dokaz da ste proveli još jedan lep, sadržajan dan podsećajući se na značajne događaje, ličnosti i mesta iz naše istorije.