Srpski strip u Češkoj na krilima Vekovnika

Nakon 19 postavki izložbe „15 godina Vekovnika“ u Srbiji, Grčkoj, Bosni i Hercegovini, Bugarskoj, Severnoj Makedoniji i Rumuniji, jubilarna dvadeseta postavka ove izložbe izašla je izvan granica Balkana i predstavila jedini balkanski strip-serijal češkoj publici.

Posle Beograda, Sofije, Novog Sada, Skoplja, Niša, Soluna, Zenice, Brašova i drugih gradova šitom Balkana, Prag je postao domaćin najizlaganije strip-izložbe u regionu.

Prema tvrdnji jednog od vodećih čeških strip-teoretičara, Tomaša Prokupeka, autora dvotomne studije „Istorija češkog stripa“, u pitanju je prva izložba stripa iz Srbije ikada prikazana na tlu Češke Republike. Izložba je otvorena tačno dva meseca nakon prethodne postavke u Kragujevcu, održane 15. novembra u Biblioteci „Vuk Karadžić“.

Jubilarno dvadeseto izlaganje realizovano je na inicijativu Viktora Miljkovića, 15. januara, u Klubu Udruženja građana bivše Jugoslavije „Lastavica“ u Pragu. Samo izlaganje pratilo je dvočasovno predstavljanje festivala pred publikom iz Češke, ali i Slovenije, Hrvatske, Srbije, Bosne i Hercegovine i Severne Makedonije.

Zbog velikog interesovanja, izložba će trajati do 10. februara, a posetiće je, između ostalih, i učenici praških osnovnih i srednjih škola sa svojim nastavnicima i profesorima.

Strip-serijal „Vekovnici“, delo scenariste Marka Stojanovića i više od 250 crtača iz regiona, predstavlja jedinstven poduhvat u svetu devete umetnosti. Serijal se više puta našao u izborima najboljih stripova na svetu, a osim u Srbiji, objavljivan je i u Hrvatskoj, Grčkoj, Crnoj Gori, Rumuniji, Bosni i Hercegovini, Bugarskoj, Severnoj Makedoniji, Velikoj Britaniji, Češkoj, Holandiji i Sjedinjenim Američkim Državama.

Ono što je interesantno jeste a je izložba “15 godina Vekovnika” u avgustu 2023. godine postala strip izložba koja je po prvi put u istoriji balkanskog stripa imala tri paralelne postavke u tri različite države – u Bratuncu (Bosna i Hercegovina), Zaječaru (Srbija) i Brašovu (Rumunija). Sličan uspeh ponovljen je i tokom aprila i maja 2024., kada su „Vekovnici“ istovremeno prikazani u Zenici (Bosna i Hercegovina), Sofiji (Bugarska) i Somboru (Srbija).

Na pitanje o tome kako je došlo do toga da Klub „Lastavica“ bude domaćin ove izložbe i o samom njenom značaju, Stojanović odgovara: „S obzirom na to da Klub ‘Lastavica’ okuplja iseljenike iz čitave bivše Jugoslavije, bilo je prirodno da u goste pozove strip-serijal koji u sebi okuplja autore iz čitave bivše Jugoslavije, uz, naravno, ostatak regiona. Velika mi je čast da je izložba ‘15 godina Vekovnika’, nakon što je postala prva strip-izložba iz Srbije ikada postavljena, između ostalog, u Rumuniji i Grčkoj, sada postala i prva srpska strip-izložba u Češkoj, u istoriji njenog stripa dugoj više od sto godina.

‘Vekovnici’ nastavljaju da pomeraju i prevazilaze granice i u 2026. godini, kao što to čine dugi niz godina unazad, na pravi način najavljujući godinu u kojoj je grad iz koga dolaze, Leskovac, prestonica kulture Srbije.“