Saborna crkva u Zenici vraćena SPC

Bijeljinska televizija BN je prenela da je po podnetom zahtevu Opštinski sud u Zenici 30. januara primenom Zakona o stvarnim pravima Federacije BiH, izbrisao državnu svojinu nad Sabornom crkvom Presvete Bogorodice i pravo vlasništva upisao u korist Srpske pravoslavne crkvene opštine u Zenici.

Parohija zenička je 27. juna prošle godine tražila brisanje „državne svojine“ nad Sabornom crkvom koja ima status nacionalnog spomenika.

Saborna crkva u Zenici, sagrađena 1885. godine je u vlasništvo države BiH preneta ;u procesu harmonizacije zemljišnih knjiga 2019. godine.

Iz Opštinskog suda u Zenici su za BN televiziju naveli da je državna svojina nad crkvom upisana još 11. novembra 1963. godine na osnovu Zakona o nacionalizaciji iz 1958. godine kojim je država oduzimala imovinu, a Crkvi ostavljala ;pravo korišćenja.

Prilikom savremene harmonizacije zemljišnih knjiga 2019. godine taj stari upis je prepisan u nove knjige, a da vlasnik o tome nije konsultovan.

Televizija BN ;kaže da slučaj u Zenici nije usamljen i objavila je dokumentaciju prema kojoj je sličan obrazac primenjen i u Mostaru, navodeći da je u oba grada sporne upise na državu vršio isti zemljišnoknjižni referent – Meadin Balavac.

Dok u istom periodu isti referent pojedine parcele u katastarskoj opštini Mostara Vrapčići ;preneo u državno vlasništvo, imovina Medžlisa Islamske zajednice Mostar knjižena je kao privatno vlasništvo.

Ovakva selektivna primena pravila dovela je do toga da pravoslavni hramovi, uprkos statusu nacionalnih spomenika, u papirima postanu državna svojina, navela je Televzija BN.

Pre donošenja odluke suda u Zenici da Sabornu crkvu vrati u vlasništvo SPC, Odbor za zaštitu prava Srba u Federaciji BiH je status te crkva kao „državne imovine“ ocenio kao udar na imovinu SPC na području FBiH.

Taj odbor je preneo da SPC nikada nije bila pozvana da se izjasni, niti da učestvuje u postupku u kojem je sud u Zenici imovinu Saborne crkve u maju 2019. godine upisao kao „državnu imovinu“.

Imovina SPC u BiH prema kanonskom pravu i istorijskom nasleđu pripada eparhijama SPC.