Da li se sprema smena vladike Justina?

Sinodska komisija je 23. oktobra već bila u „inspekciji“ u ovoj eparhiji, a pojedini izvori u vrhu SPC nezvanično tvrde da je problem crkvene centrale u Beogradu sa episkopom žičkim Justinom (Stefanovićem) političke prirode. Sporni su , navodno, njegova javna podrška studentima u protestu, na čijim se skupovima pojavljuju sveštenici Žičke eparhije, uz ranije „zameranje“ Andrićevom vencu“ u Beogradu zato što izostaje sa ručkova koje aktuelni predsednik Srbije organizuje za srpske vladike koje se, od dolaska patrijarha Porfirija (Perića) na čelo SPC, samo jednom godišnje u maju okupljaju na Saboru.

O ponovnom dolasku sinodske komisije vladiku Justina dopisom je obavestio predsednik „crkvene vlade“ patrijarh Porfirije 16. januara, istog dana kad je o tome doneta sinodska odluka. U tom pismu, u koje je naš list imao uvid, poglavar SPC najavio je da u Vladičanski dvor u Kraljevu stižu dva člana Sinoda – episkopi: bački Irinej (Bulović) i budimljansko-nikšićki Metodije (Ostojić), sveštenici Velibor DŽomić, koji je u slučaju Blagoja Pantelića i Vukašina Milićevića bio i u ulozi crkvenog tužioca Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke, Vladan Simić, Miroslav Čolaković, kao i pravni savetnik Milan Andrić.

Patrijarh u dopisu poziva vladiku Justina da „bratoljubivo primi komisiju“ i da i on lično, a i svi relevantni činioci u Eparhiji žičkoj odgovore na sva pitanja predsednika komisije – vladike Irineja bačkog i njenih članova i „u svemu sarađuju u najboljem interesu SPC, poverene mu bogospasavane Eparhije i sebe lično“.

Vladika Justin je, doduše ne samo zbog podrške studentskom i građanskom protestu u Srbiji, imao problem sa „vrhom vrhova“ u SPC, koji oličavaju patrijarh Porfije i njegov duhovni otac episkop bački, tako da se i pre godinu dana u visokim krugovima SRC spekulisalo da je „viđen za odstrel“, ali je tad je u „igri bio“ i problem sa imenovanjem igumana u manastiru Studenici.

Danasovi izvori nezvanično tvrde da su se ova dvojica arhijereja i pre preuzimanja kormila SPC mešala u rad Eparhije žičke od dolaska vladike Justina na njeno čelu – nisu dozvoljavali da „zavede red“ u svojoj kući počev od „slučaja“ manastira Žiča što se sad koristi i u ovom tihom „obračunu“.

Prošle godine vladika Justin našao se na udaru i pojedinih medija, posebno crkvenih društvenih mreža i sajtova kao glavni krivac za probleme nastale oko izbora igumana manastira Studenica. Zbog brojnosti monaha, ova zadužbina Stefana Nemanje ima pravo da odlučuje o svom starešini, a vladika Justin je „okrivljen“ za nametanje svog „kandidata“, iako je u jednom trenutku iskoristio pravo da kao nadležni episkop bude prelazno rešenje dok se spor oko igumana studeničkog ne reši. U crkvenim krugovima spekuliše se da je iza „problema Studenica“ stajao i vikar patrijarhov episkop moravički Tihon (Rakićević), bivši iguman Studenice, koji je navodno da tome radio „u četiri ruke“ sa vladikom bačkim.

Uoči prošlogodišnjeg majskog zasedanja Sabora SPC vladiku Justina je od 23. marta do 9. maja 2025. u više navrata posetila komisija Patrijaršijskog upravnog odbora. Zbog poslovanja Eparhije žičke. Iako se spekulisalo o više mogućih scenarija ispostavilo se da ova Eparhija nije podeljena niti je vladika Justin „uklonjen“ već se išlo da varijantu nastavka finansijskih kontrola, kao pripremu terena da Žiča ove godine u maju na Saboru dobije adminstratora.

U prilog tome govori i to što je žički izveštaj komisije Patrijaršijskog upravnog odbora, koji je navodno „ukazao je na niz nepravilnosti, zašta je nadležan isključivo Sveti arhijerejski Sinod“ razmatran je na „crkvenoj vladi“ tek 1. jula.

Pojedini mediji tvrde da vladika Justin nije dobio taj izveštaj, dok posle 23. oktobra nije bilo moguće zvanično ući u trag izveštaju sinodske komisije, jer vladika bački Irinej ni kao njen presednik i „sinodalac“, a ni kao portparol SPC nije odgovarao na Danasova pitanja o Eparhiji žičkoj.

Vladika Justin je i pre prošlog Sabora bio pod pritiskom Patrijaršije kao jedan od šest potpisnika koji su, kao odgovor na tekst episkopa kruševačkog Davida (Perovića) u kojem je ovaj napao studente, pominjući „srpske ustaše“ i „Lubjanku“ – stali u njihovu odbranu. Od svih potpisnika tog protesta, jedino je eparhija vladike Justina u Srbiji. a on je još na početku protesta dozvolio je svojim sveštenicima da budu uz građane, ako smatraju da treba, da bi se 10. jula 2025. i sam oglasio protiv nasilja policije nad građanima u gradovima Eparhije žičke.

Prvi put sinodska komisija stigla je u Kraljevo 23. oktobra 2025, pošto je patrijarh Porfirije odbio molbu vladike Justina da se poseta odloži za 3. novembar zbog njegovih ranije zakazanih obaveza. Posle te kontrole vladika Justin napravio je još jednu „grešku u koracima“ kojom je, kako se spekuliše, podigao pritisak na Andrićevom vencu. Dopustio je da u konacima za goste u manastiru Studenica spavaju studenti
Državnog univerziteta u Novom Pazaru, koji su pešice išli u Novi Sad na prvu godišnjicu pada nadstrešnice na Železničkoj stanici u kojoj je nestalo 16 života. Studentima je bio otkazan smeštaj u Raški.

U pojedinim crkvenim izvorima spekuliše se da bi današnji dolazak sinodske komisije u Kraljevo, u istom sastavu kao i 23. oktobra 2025, mogao da bude znak da Sinod možda ne namerava da čeka majsko zasedanje Sabora da bi Žička eparhija umesto vladike Justina dobila administratora. Nezvanične procene su da se „crkvenoj vladi“ žuri da sebi olakšala posao, reši situaciju pre Sabora , što je od 2010. bila praksa u svim kanonski spornim smenama arhijereja SPC, a u kojima je obavezni deo u optužnici bilo i finansijsko poslovanje.

Uloga patrijarha Porfirija

U crkvenim krugovima postoje različite procene o ulozi patrijarha Porfirija u akcijama u Eparhiji žičkoj – od toga da li je kolovođa do mišljenja da zbog glasačke i druge prevlasti u Saboru ne može da se odupre volji vladike bačkog Irineja i navodno svog bliskog rođaka na mestu predsednika republike koji za svoj račun koristi odnos snaga unutar „crkvene skupštine“. Među pojedinim srpskim episkopima vlada uverenje da vladika Irinej bački , navodno, čak gaji i ličnu netrpeljivost prema vladikii Justinu kao i prema njegovom duhovnom ocu, pokojnim vladiki Artemiju (Radosavljeviću) koji je u kanonski spornim procesima prvi 2010. sklonjen iz Eparhije raško-prizrenske. Patrijaršijski izvori tvrde da je i poglavar SPC poslednjih meseci počelo da privatno širi priče da je vladika Justin iako kao njegov duhovni otac.

Sinod i eparhijski savet

Sveti arhijerejski sinod od maja 2025. radi u sastavu: patrijarh Porfirije, episkopi: bački Irinej, zvorničko-tuzlanski Fotije (Sladojević), raško-prizrenski Teodosije (Šibalić) i budimljansko- nikšićki Metodije. Uoči prvog dolaska sinodske komisije u Kraljevo, prošlog oktobra održana je vanredna sednica Saveta Eparhije žičke na kojoj je razmatrano i “ delovanje i postupak u radu Komisije Patrijaršijskog Upravnog Odbora, koja je u nekoliko navrata u periodu od 25. marta do 10. maja istraživala poslovanje Eparhije žičke“, izveštaj se ne pominje. Zbog „pometnje i celokupnog stanja u srpskom svetosavskom narodu, odlučeno je da se od odmah u gradskim hramovima i manastirima Eparhije žičke, na večernjem bogosluženju, čita Molitva za spas Srpskog naroda svetog vladike Nikolaja žičkog“.