Život ili violina

 Ponikao na tlu mirne, a u suštini veoma nemirne sremske ravnice, Jovanović posle školovanja dospeva do Beča, gde postaje profesor Bečkog konzervatorijuma. Od profesora, kojeg nasleđuje na katedri, dobija u amanet Stradivarijusovu violinu od koje se ne odvaja, kao ni i od trake na rukavu, kojom je, kao Rom, od početka rata obeležen. Na ponudu nacista: život ili violina, Jovanović je izabrao svoj najveći smisao života – instrument. Bio je oženjen kćerkom jugoslovenskog konzula u Beču, koja je izvršila samoubistvo bacajući se pod voz, kojim je glavni junak, kao žrtva Holokausta, odvezen u Aušvic.

Prateći psihološku dramu Jovanovića, izmeštenog iz svog staništa, uronjenog u vlastitu strast, bez ijednog neraščišćenog računa sa sobom i svetom, Filipović je svom junaku dozvolio da izraste u paradigmu i metaforu univerzalnog svojstva, sa tragičnim krajem. Sa karakterom i vrednostima čestitog sremskog mladića, Jovanović, zarobljen sopstvenim iluzijama, neoprezno i u svom genijalnom ludilu nespretno obitava u opskurnim okolnostima velike evropske prestonice, u kojoj umire umetnost i svako ljudsko dostojanstvo, pod naletom ideologije sumanutog i agresivnog nacizma. Glavni lik romana čini nam se prepoznatljiv upravo zbog toga što je autentičan i jedinstven izdanak sa područja ljudske sloge, zajedničkog života, poštenja, tradicije i običaja. Opelo za violinu je knjiga o zlim silama čiju prirodu nikada nećemo razumeti, silama koje su gospodarile sudbinama svih onih koji su drugačiji od „čiste nacije“. Ona je svojevrsna epopeja univerzalne i pojedinačne drame na raskršćima velikih civilizacijskih sunovrata.