Karcinom dojke jedan je od najčešćih tumora u ženskoj populaciji i vodeći uzrok smrti žena četrdesetih godina. Uz pomoć mamografije kao tehnike snimanja omogućava se rano otkrivanje karcinoma dojke i na taj način se podiže stopa preživljavanja od ove opake bolesti.
Statistički podaci kažu da će se kod jedne od osam ili devet žena razviti maligni tumor dojke u nekom životnom dobu. Rizik je veći nakon 30. godine života. Najugroženija kategorija su žene starosti od 40 do 49 godina u perimenopauzi. Stopa malignih tumora dojke je niža u nerazvijenim, a viša u razvijenim zemljama.
Faktori rizika su: pozitivna porodična anamneza, dug menstrualni period života ( rana prva menstruacija, kasna menopauza), nerađanje i nedojenje, kasna prva trudnoća, gojaznost, ishrana bogata mastima, fizička neaktivnost i preterana konzumacija alkohola i cigareta.
Kako prepoznati karcinom dojke? Treba obratiti pažnju na sledeće simptome: uvlačenje bradavica ili areola, pojačano perutanje i malinast izgled kože bradavice, zaravnjenost kože dojki i uvlačenje izvan areola i bradavica što se vidi podizanjem ruku, otok kože dojki sa izgledom pomorandžine kore udružene sa rumenilom dojke ograničenim na određeni deo, čvorići u koži i potkožnom tkivu, satelitski čvorići, ulceracije kože, obilna sekrecija iz dojke, bolna osetljivost, asimetrija dojke koja nije pre postojala, uznapredovale forme idu uz uvećanje limfnih čvorova u aksilama. Ukoliko prepoznate neke od navedenih promena, obratite se lekaru!
Kompletan pregled dojke obuhvata: klinički pregled dojke: podrazumeva pregled, inspekciju i palpaciju dojki u stojećem i ležećem stavu po utvrđenom redosledu kao i inspekciju i palpaciju limfnih žlezda aksila; ultrazvuk dojki: rutinski se radi kod žena nakon 35 god. a ukoliko postoji indikacija i pre tog perioda; mamografija je: neinvazivna, rendgenska metoda pregleda dojki kod koje se koristi specijalno građen rendgenski aparat – mamograf. Svaka dojka se slika u dva smera, znači ukupno se rade 4 snimka. Mamografija se obavlja prvih dana nakon prestanka menstrualnog krvavljenja tj. 7-10 dana ciklusa; tumor markeri: specifične su analize vezane za pojedine vrste tumora, za dojku je visoko specifičan CA 15-3.; laboratorijske analize: pružaju uvid u opšte stanje pacijenta. U prevenciji veoma su bitni: redovna samokontrola dojki jednom mesečno nakon ciklusa, redovni ginekološki pregledi jednom u šest meseci, mamografija nakon 40 godina, ultrazvuk nakon 35. godine. Oni omogućuju otkrivanje karcinoma dojke u ranom stadijumu i izlečenje!
Dom zdravlja „Dijagnostika“ Beograd
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
