Na sedam kilometara od Drine

Jadranska Lešnica je selo od dve hiljade stanovnika u opštini Loznica. Od reke Drine i granice sa BiH udaljeno je sedam kilometara. Nekada je, međutim, prema hroničaru mesta, učitelju Ljubomiru Čotriću, granica između dva velika carstva – Austrijskog i Otomanskog išla posred sela. Posle zaključenja Požarevačkog mira 1718. godine, Jadranska Lešnica je više od dve decenije bila podeljena državnom granicom. I danas se može čuti kad neko s drugog kraja ide u jednu malu podno planine Cera, da kaže: – Idem u Mađarsku! Štaviše u selu postoji i lokalitet koji se zove Mađarsko groblje.

Lešnica, kako svi meštani skraćeno zovu svoje selo, nalazi se između planina Iverka, Cera i Vidojevice, 120 kilometara jugozapadno od Beograda. Od opštinskog središta Loznice udaljena je 14 kilometara na istok, a isto toliko i od mesta Tekeriš u kojem je podignut spomenik poginulima u Cerskoj bici 1914. godine. Predanje kaže da je u vreme bitke u selu boravio tadašnji podnarednik austrougarske vojske i da je pucao sa tornja hrama Svetog Ilije, pretvorenog u mitraljesko gnezdo. Tri decenije kasnije taj podoficir je postao poznat kao maršal Josip Broz Tito.

Iako je Tito bio u Lešnici, u njoj nema svoju ulicu. Ali, zato je ima general Draža Mihailović. Smatra se da je to prva ulica u Srbiji koja je ponela ime komandanta Ravnogorskog pokreta jer se tako zove od 1991. godine. Stanovnik ulice Ljubo Jevrić je, da bi sprečio lokalne socijaliste da skidaju i uništavaju tablu, sproveo struju do nje. Prema njegovom svedočenju „električni čobanin“ koji se koristi za čuvanje stoke bio je vrlo efikasan, pa je u obližnjem kanalu tih meseci pronašao nekoliko ošamućenih političkih protivnika.

Istine i ravnoteže radi u Lešnici postoji spomen-ploča postavljena na mesnom domu kulture u čast legendarnog bombaša Boška Buhe koji je kao izbeglica iz zavičajne Slavonije, oktobra 1941. godine, upravo iz ovog mesta otišao u partizane.

Niko u selu ne zna zašto je u njega zabranjen ulazak strancima. Pre tridesetak godina na svim prilazima mestu postavljene su table na kojima je na engleskom, francuskom, nemačkom, italijanskom i ruskom jeziku ispisano da je nedozvoljeno kretanje stranim državljanima. Pretpostavlja se da je to zbog podzemnih vojnih objekata na planini Ceru, ili zbog nalazišta radioaktivnih elemenata na okolnim planinama.

Ali zato domaći posetioci mogu slobodno da dođu u Jadransku Lešnicu i vide crkvu podignutu 1870. godine u gotskom stilu sa dva tornja, osnovnu školu Kralj Aleksandar koja radi od 1864. godine, najveći vašar u celom kraju koji se održava svakog 2. avgusta, jezero za uzgoj ribe nastalo kopanjem zemlje za potrebe ciglane, Devojačko jezero na planini Iverak, kuću u kojoj je rođen poznati kompozitor Milutin Popović Zahar, ili da obiđu spomenik Živanu Novakoviću koji je bio narodni poslanik u 19. veku i imao 25 dece. Gosti mesta mogu i da upoznaju familiju Čotrić, danas najbliže srodnike Vuka Karadžića, doseljene iz Tršića, kao i trenera FK „Cer“ Dragutina Pajića koji je svetski medicinski fenomen pošto mu je srce na desnoj strani, a i svi ostali unutrašnji organi nalaze se na suprotnoj strani tela.