Duže od šest godina traju arheološka istraživanja na području sela Krševice u vranjskoj opštini i dosadašnji rezultati do kojih su došli stručnjaci Narodnog muzeja iz Vranja i Zavoda za zaštitu spomenika ukazuju na postojanje nekoliko naselja iz antičkog perioda, a otkrivanje bazilike ukazuje da je ona iz perioda Justinijanove obnove.
Duže od šest godina traju arheološka istraživanja na području sela Krševice u vranjskoj opštini i dosadašnji rezultati do kojih su došli stručnjaci Narodnog muzeja iz Vranja i Zavoda za zaštitu spomenika ukazuju na postojanje nekoliko naselja iz antičkog perioda, a otkrivanje bazilike ukazuje da je ona iz perioda Justinijanove obnove. Na lokaciji seoskog groblja u Krševici otkriveni su na dubini od nekoliko metara zidovi nekadašnje crkve, za koju arheolozi tvrde da je iz 6. veka.
Od 1996. arheolozi Narodnog muzeja iz Vranja aktivno rade na području Krševice, gde su konstatovali da je na tom potezu prema manastiru Sveti Prohor Pčinjski postojala mala crkvena gradjevina iz perioda 14. i 15. veka. Uvidom u pisane tragove, pre svega u knjizi ?Pregled crkvenih spomenika?, autora Vladimira Petkovića iz 1950. ispostavilo se da se radi o crkvi čiji je ktitor Sultanija Mara, kćerka Đurađa Brankovića i sultana Bajazita Drugog.
– Na ovom lokalitetu otkrili smo deo srednjovekovne nekropole, i u njoj su pronadjene mindjše i igle za kosu iz 16. veka – naglašava arheolog Toni Češkov, iz Zavoda za zaštitu spomenika iz Niša. Arheolog Narodnog muzeja u Vranju, Goran Mitrović, naglašava da je ceo lokalitet tako lociran da daje za pravo konstataciji da se tu nalazio episkopski centar. Način izrade i kvalitet pronadjenog nakita, u prvom redu mindjuša i igala za kosu potvrdjuju da je reč o bogatom srednjevekovnom staništu, razvijenom staništu, gde je nakada živelo srpsko plemstvo. Deo stanovnika, kako se predpostavlja mogli su da budu prtedstavnici dvorske pratnje sultanije Mare, kojoj je posle smrti njenog muža Bajazita Drugog, pripala srednjevekovna bogomolja u Krševici.
U blizini novootkrivene srednjevekovne bazilike, nalazi se arheološki lokalitet Kale, gde su istraživanja pokazala da se život na ovim prostorima odvijao kontinuirano od 4. veka pre nove ere do 16. veka. Tu su pronadjeni nadgrobni spomenici iz 17. i 18. veka. Pokojnici su u to vreme sahranjivani ispod kamenih sarkofaga. Poslednje otkriće arheologa iz Vranja i Niša predstavlja autentični nagrobni spomenik iz 16. veka. Reč je o dečjem grobu i jedinstvenoj kamenoj ploči koja se nalazi u njemu. Na lokalitetu Kale, po rečima Gorana Mitrovića iz vranjskog Narodnog muzeja, najstariji kulturni horizont potiče iz kasnog bronzanog doba, a da najznačajniji horizonti do kojih su došli ovdašnji arheolozi potiču iz period od četvrtog do drugog veka pre nove ere.U daljim istraživanjima planirana je rekonstrukcija bazilike, kao i pokretanje kampanje za njeno premeštanje, obzirom da si nalazi na poziciji još uvek aktivnog seoskog groblja.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
