Hrišćani obeležavaju Veliki petak

Večernju službu sa iznošenjem plaštanice pred oltar, a potom i jutrenje sa ophodom hrama uz nošenje plaštanice predvodiće na Veliki petak, u beogradskoj Sabornoj crkvi, patrijarh srpski Irinej.

Večernjim bogosluženjima na Veliki petak obeležava se vreme smrti i skidanja sa krsta tela Gospodnjeg, kada se na posebno ukrašen sto ispred oltara koji predstavlja Hristov grob iznosi plaštanica.

Sveštenici iznose crvenu plaštanicu i tri puta, uz zvuke klepala, obilaze oko crkve, što simbolično predstavlja hristovu sahranu.



Plaštanica se potom polaže ispred oltara, a vernici u tišini dolaze na celivanje sve do subote uveče, uoči Vaskrsa koji se slavi od ponoći i kada se u znak vaskršnje radosti oglašavaju i prva zvona.

Ovaj dan hrišćanske žalosti je i poslednji i najznačajnijih u nedelji Stradanja za sav hrišćanski svet, a njegova smrt je uvod u radost Vaskresenja koje sve hrišćanske crkve ove godine obeležavaju u nedelju, 4. aprila.



U pravoslavnim crkvama se na Veliki petak ne služe liturgije, već carski časovi sa čitanjem delova jevanđelja o događalima u dane Stradanja.



Prema predanju zapisanom u jevanđeljima, Isus Nazarećanin, car Judejski, umro je na krstu u „šesti čas dana“ i zavese jerusalimskog hrama precepile su se na pola, sunce se pomračilo i sva zvona su popucala.

Zato u pravoslavnim hramovima na Veliki petak ne zvone zvona, već se bogosluženja najavljuju drvenim klepalima.



„Dođoh na svet da svedočim istinu. Svaki koji je od istine sluša moj glas“, zapisano je u Jevanđelju po Jovanu u kome Isus pred Pilatom objašnjava svoju misiju i svesnu žrtvu za spasenje ljudskog roda.

Veliki petak je za sve hrišćane dan strogog posta a oni koji poštuju pravila, u znak žalosti, pripremaju hranu na vodi ili čak uopšte ne jedu i ne piju do zalaska sunca.



U Srbiji je običaj da se na Veliki petak zaustave svi poslovi i u kući i u polju.



U nekim krajevima je običaj da se na Veliki petak farbaju jaja i to u crvenu boju koja je simbol nevino prolivene krvi Hristove i novog života koji se rađa iz njegove svesne žrtve.



Veliki petak je za hrišćane izraz poštovanja prema žrtvi Hristovoj i vere da svako stradanje prethodi Vaskrsenju kao i da – bez stradanja i smrti nema vaskrsenja.



U manastiru Gračanica je služeno jutrenje Velikog petka sa čitanjem Dvanaest Jevanđelja o Hristovom stradanju.



U službi, koju su služila četiri sveštenoslužitelja, učestvovao je i administrator raško-prizrenske eparhije vladika Atanasije a službi je prisustvovalo stotinak vernika među kojima veliki broj dece.



Večernja služba u hramu Svetog Dimitrija u severnom delu Kosovske Mitrovice, sa iznošenjem plaštanice, počinje danas u 14 sati.



Ova služba i iznošenje plaštanice u manastiru Gračanica počeće danas u 15 časova, dok će sat kasnije služba početi u manastiru Banjska na severu Kosova.



Plaštanica se potom polaže ispred oltara, a vernici u tišini dolaze na celivanje sve do subote uveče.

Na Veliku subotu u osam sati počinje jutarnja liturgija i Statije. U ponoć u manastirima biće služena vaskršnja Liturgija.



Posle sedam godina, u hramu svetog Save u južnom delu Kosovske Mitrovice, na Vaskršnji ponedeljak biće služena sveta arhijerejska liturgija, rekao je Tanjugu protojerej Milija Arsović.

Posle liturgije, ispred hrama biće izveden prigodan umetnički program i postavljena trpeza.





Raspored bogosluženja



Veliki petak 02.04.



14 sati SPC: Kapela svetog Simeona Mirotočivog Večernja služba sa iznošenjem plaštanice, služi episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov



15 sati RKC: crkva Krista Kralja nadbiskup Hočevar služi Križni put



16 sati SPC: gotovo u svim pravoslavnim hramovima Arhiepiskopije



beogradsko-karlovačke Večernja služba sa iznošenjem plaštanice, u Sabornoj crkvi trebalo bi da služi patrijarh Irinej, najava SPC nejasna



19 sati RKC: crkva Svetih Ćirila i Metodija na Banovom Brdu Obrede Velikog petka služi nadbiskup Hočevar



21 sat SPC: U Sabornoj crkvi jutarnja služba sa ophodnom oko hrama i nošenjem plaštanice, trebalo bi da služi patrijarh Irinej



22 sata SPC: Crkva svetog Marka na Tašmajdanu, jutarnja služba sa ophodnom oko hrama i nošenjem plaštanice, služi episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov



Velika subota 03.04.



8 sati SPC: Episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov, služi liturgiju svetog Vasilija Velikog u maloj crkvi svetog Save na Vračaru



9 sati SPC: Patrijarh Irinej služi liturgiju svetog Vasilija Velikog u crkvi svetog Marka na Tašmajdanu



19.30 RKC: crkva svetog Antuna na Crvenom Krstu, Uskrsno bdenje služi nadbiskup Hočevar, prenos RTS



U ponoć SPC: patrijarh Irinej služi svetu arhijerejsku liturgiju u Spomen hramu Svetog Save na Vračaru



U ponoć RKC: misa u katedralnom hramu Blažene Device Marije, služi nadbiskup Hočevar



Nedelja, prvi dan Vaskrsa – Uskrsa



9 sati SPC: Saborna crkva svetu arhijerejsku liturgiju služi episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov



10 sati RKC: crkva Krista Kralja u Krunskoj ulici nadbisup Hočevar služi Uskrsšnju misu



Ponedeljak drugi dan Vakrsa – Uskrsa



9 sati SPC: Mali hram svetog Save na Vračaru svetu arhijerejsku liturgiju služi episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov



Sreda treći dan Vaskrsa – Uskrsa



9 sati SPC: Manastir Vavedenje na Senjaku svetu arhijerejsku liturgiju služi episkop hvostanski Atanasije, vikar patrijarhov