Izbornu ćutnju najviše kršila HDZ

Osim deljenja reklamnih materijala u okolini biračkih mesta i slanja telefonskih poruka, veliki broj primedbi GONG-a odnosi se na agitovanje unutar, ispred i u blizini biračkih mesta, mahom aktivista Hrvatske demokratske zajednice (HDZ), prenela je Hina. Na osnovu izveštaja GONG-ovih posmatrača, takve aktivnosti su na nekim mestima stvorile napetiju atmosferu, što je, kako se ocenjuje, moglo da utiče na rezultate izbora. Prema prvim dostupnim podacima, Socijaldemokratska partija ima malu prednost nad HDZ u većim gradovima, a glasalo je oko pet hiljada Srba. Na ovim izborima, građani su prvi put direktno birali predsednika opština, gradonačelnike i župane.

Prema takozvanim izlaznim anketama, dosadašnji zagrebački gradonačelnik Milan Bandić nije uspeo da u prvom krugu osigura još jedan mandat te će, ako rezultat ostane isti do kraja prebrojavanja glasova, u drugi krug ići sa nezavisnim kandidatom Josipom Kregarom. Bandića je podržalo 48,5 posto birača, a Kregara 23,4 posto. Kandidat HDZ Jasen Mesić osvojio je tek 12,9 posto glasova, preneli su elektronski mediji. Prema prvim dostupnim rezultatima, borba u drugom krugu vodiće se u Splitu između nezavisnog kandidata Željka Keruma koji je osvojio 40 posto glasova i kandidata SDP Ranka Ostojića sa 37,3 posto glasova. Situacija u Rijeci je jasna – dosadašnji gradonačelnik Vojko Obersnel dobio je još jedan mandat. On uživa potporu 57,6 posto glasača. U Osijeku vodi Krešimir Bubalo sa 40,7 posto glasova. Kada je reč o odzivu najveći je zabeležen u Varaždinskoj županiji gde je glasalo 42,22 odsto birača, a najmanji u Vukovarsko-sremskoj županiji 27,17 odsto.

Na hrvatskom lokalnim izborima Srbi su pokušali da se izbore za učešće u vlasti u još više opština i gradova nego do sada, ali i da uđu u veća i Skupština opština, gradova i županija gde do sada nisu bili zastupljeni. Po Ustavnom zakonu Srbi u Hrvatskoj imaju pravo na mesta gradonačelnika, zamenika gradonačelnika i zamenika načelnika u oko 70 gradova i opština. Bolju zastupljenost u lokalnim vlastima Srbi iz Knina ocenjuju kao važan faktor za povratak raseljenih, obnovu kuća, zapošljavanje i povećanje bezbednosti. Samostalna demokratska srpska stranka prvi put je imala svoje kandidate u tri istarska grada: Umagu, Rovinju i Puli. SDSS ima tri poslanika u Saboru, a očekuje da će osvojiti vlast u najmanje 22 opštine, i da će učestvovati u vlasti u još najmanje 30 opština i gradova, uglavnom u povratničkim područjima i u istočnoj Slavoniji.

Najveći zabeležen incident je da su nepoznate osobe oštetile dva parkirana autobusa srpskih registarskih tablica u centru Benkovca, saopštila je zadarska policija. Prema policijskom izveštaju, na autobusu marke „DAF“ oštećen je lim, a na drugom autobusu iste marke i rumskih registarskih oznaka razbijeno je bočno staklo. Procenjena je šteta od oko 8.000 kuna (oko 1.100 evra), a policija je protiv nepoznatih počinilaca predložila pokretanje kaznenog postupka.

Autobusi su bili parkirani u centru Benkovca i pretpostavlja se da su njima hrvatski državljani srpske nacionalnosti doputovali na lokalne izbore u Hrvatsku. Policijska uprava je potvrdila da je na šire područje Zadra stiglo tridesetak autobusa iz Srbije, kojima su došli hrvatski građani srpske nacionalnosti na glasanje, a deo glasača je, stigao i privatnim automobilima.

Primedbe posmatrača

Nevladina organizacija „Građani organizirano nadgledaju glasanje“ (GONG) koja sa 700 posmatrača i 50 mobilnih timova kontroliše izborni proces saopštila je sinoć da je lokalne izbore obeležio veliki broj slučajeva kršenja izborne tišine. Osim deljenja reklamnih materijala u okolini biračkih mesta i slanja telefonskih poruka, veliki broj primedbi GONG-a odnosi se na agitovanje unutar, ispred i u blizini biračkih mesta, mahom aktivista Hrvatske demokratske zajednice (HDZ), prenela je Hina. Na osnovu izveštaja GONG-ovih posmatrača, takve aktivnosti su na nekim mestima stvorile napetiju atmosferu, što je, kako se ocenjuje, moglo da utiče na rezultate izbora.

Brojnost dojava oko listića koji nisu bili promešani na propisan način ili okrenuti licem prema dole, slučaj zabrane posmatračima da sa članovima biračkog odbora idu u posetu bolesnim i nemoćnim biračima, kao i slučajevi šikaniranja posmatrača GONG-a, pokazuju da je deo biračkih odbora došao needukovan ili sa zadatkom koji nije sprovođenje izbora u skladu s propisima. Prisustvo neovlašćenih lica ispred ili na biračkim mestima doprinelo je atmosferi samovolje i straha, a samim tim dovelo u pitanje i nezavisnost biračkih odbora, navodi GONG.