U BDP-u učešće stabilno?

Zato Dušan Gavrilović iz Republičkog zavoda za statistiku kaže da je njegov utisak kako je poslednjih deset godina učešće Autonomne Pokrajine Vojvodine u bruto društvenom proizvodu po staroj metodologiji (do 2005), pa u bruto domaćem proizvodu po evropskoj metodologiji (od prošle godine) bilo stabilno, ali pošto je najnovija metodologija dosad primenjena samo jednom, potrebno je da se njeni rezultati testiraju bar dve godine da bi se mogli izvući pouzdani zaključci. „Vojvodina je večita enigma. Ona se nešto ne mrda, njeno učešće ne pada, ali i ne raste“, kaže Gavrilović za Danas.

Prema Preliminarnim rezultatima obračuna regionalnog bruto domaćeg proizvoda za 2009. godinu, Vojvodina je u BDP-a Republike Srbije učestvovala sa 25,6 odsto. Po stanovniku BDP Vojvodine iznosio je 366.000 dinara i bio je 95,2 odsto od BDP po stanovniku Republike, koji je iznosio 385.000 dinara. Dušan Gavrilović kaže da je u pripremi Statistički godišnjak u kome će biti objavljena prva zvanična procena i da će u toj proceni ukupni bruto domaći proizvod biti nešto manji, ali da se procentualno učešće Vojvodine (i ostalih regiona) u njemu neće bitnije promeniti. Prema preliminarnim rezultatima, doprinos Vojvodine ukupnom BDP znatno je, mereno BDP-om po stanovniku, manji od beogradskog, ali je veći od doprinosa Regiona Šumadije i Zapadne Srbije kao i Regiona Južne i Istočne Srbije. Ipak, Gavrilović smatra da treba sačekati statistički neophodnu bar dvogodišnju seriju da bi se pouzdano reklo šta se događa sa „enigmom Vojvodina“.

Mada se kod nas ta tema neopravdano zanemaruje, demografija ima veoma veliki uticaj na ekonomski razvoj. Recimo, opredeljuje bitno radne i socijalne troškove. Što se demografije tiče, trendovi karakteristični za celu Srbiju (naravno, ne računajući Kosovo i Metohiju) karakteristični su i za Vojvodinu, mada ona ima i nekih specifičnosti koje zahtevaju dodatna stručna razjašnjenja.

Od 7.291.436 stanovnika koliko je, prema procenama, u Srbiji živelo 30. juna prošle godine, njih 1.957.585 živi u Vojvodini. Broj stanovnika Srbije, prema toj statističkoj slici, za godinu dana je smanjen za 34.907, a broj stanovnika Vojvodine za 10.254. Tako da i Srbija i Vojvodina imaju negativan prirodni priraštaj stanovništva. Da se taj pad u Vojvodini ne odigrava na dramatičniji način nego u drugim delovima Srbije moguće je pokazati poređenjem Vojvodine sa regionom Šumadije i Zapadne Srbije. Taj region ima istog datuma, prema procenama statističara, 2.038.847 stanovnika, dakle približno vojvođanskom broju, a populacija mu je smanjena za 10.557 stanovnika.

Sledstveno ovom podatku i stanovništvo Srbije i stanovništvo Vojvodine stari, ali je Vojvodina ipak prosečno mlađa nego ijedan drugi region Srbije, pa ukupno prosečno i Srbija sama. Tako je 2009. godine Srbija bila prosečno stara 41,2 godine (koliko i Beograd), dok je prosečna starost Vojvođana bila 40,8 godina. I po indeksu starenja, visokom i za celu Srbiju i za njene regione, Vojvodina uživa tanku prednost. Prema demografskoj statistici se smatra da je stanovništvo jednog područja staro kad mu je indeks starenja 40 i preko 40 odnosno kad na 100 mlađih od 19 godina u području živi 40 starih 60 i više godina. Ovu i po ekonomski razvoj opasnu granicu Srbija je (gledano prosečno) prešla u deceniji između 1981. (indeks 39,7) i 1991. godine (indeks 51,5), a Vojvodina u deceniji između 1961. i 1971. godine kad joj je indeks starenja već iznosio 49,5. Ipak danas je indeks starenja u Vojvodini onako tek za utehu nešto niži od indeksa starenja i u celoj Srbiji (2009-108,6) i u centralnoj Srbiji (110,8) i u Beogradu (113,3). Indeks starenja u Vojvodini je 102,7 što je takođe jako, jako visoko i da nemamo pametnija čisto politička posla zasluživalo bi da stavimo prst na čelo i zamislimo kuda idemo.

I najzad, Vojvodina u odnosu na Srbiju ima jednu za ipak relativno razvijenu oblast neobičnu demografsku karakteristiku: očekivano trajanje života u Vojvodini je 2010. godine bilo niže i od očekivanog trajanja života u Srbiji kao celini, i od očekivanog trajanja života u centralnoj Srbiji i u Beogradu. Iznosilo je 69,58 godina za muškarce i 75,68 godina za žene.