Solarne škole u Srbiji: Tri iz Kragujevca i jedna iz Vranja postale su kupci-proizvođači

Iskorak ka obnovljivim izvorima u Kragujevcu napravile su OŠ „Sveti Sava”, OŠ „Miloje Simović“ u Dragobraći i OŠ „Natalija Nana Nedeljković” u naselju Grošnica, dok u Vranju solarni paneli krase OŠ „Vuk Karadžić“, piše sajt klima 101, a prenosi N1.

Na školi „Sveti Sava“ u Kragujevcu postavljena je elektrana od 40 kilovata, a na dve manje škole na periferiji grada instalisana su postrojenja od po 15 kilovata.

Solarna elektrana na školi u Vranju ima snagu od 45 kilovata, a kupac-proizvođač postao je i vranjski vrtić „Boško Buha“ uz postrojenje od 30 kilovata.

Energetska tranzicija zahvatila je i visokoškolsko obrazovanje: Fakultet za poslovne studije i pravo u Trsteniku sredinom novembra pustio je u rad solarnu elektranu od 40 kilovata.

Osnovna ideja zaokreta ka obnovljivim izvorima jeste da – uz pomoć sopstvene proizvodnje sunčanih kilovat-časova – objekti smanje račune za struju.

Kragujevačke škole postale su kupci-proizvođači zahvaljujući projektu „Solarni paneli u školama Zapadnog Balkana“, koji sprovodi Fondacija za otvoreno društvo.

Ovaj program energetske transformacije obuhvata oko 80 škola. U Srbiji su do sada sprovedena dva pilot projekta, u Velikom Gradištu i Pirotu, a solarne panele je dobilo i šest škola u Valjevu.

Zaključno sa 24. decembrom, u registru kupaca-proizvođača koji nisu domaćinstva ili stambene zajednice upisan je 1.631 korisnik sa ukupnom instalisanom snagom elektrana od 88.811 kilovata.

Tokom ove 2025, ovaj spisak „ostalih“ kupaca-proizvođača proširen je za 443 novih proizvodnih objekata, što je porast od 37,3% u odnosu na početak godine.

Ali ko su zapravo kupci-proizvođaci koji nisu domaćinstva ili stambene zajednice?

Pored škola, vrtića i visokoškolskih ustanova, to su brojne druge institucije, poljoprivredna gazdinstva i preduzeća širom Srbije – od mlekara i vinarija preko pekara i prodavnica do hotela i fabrika.

U registru su se našli Narodna biblioteka Srbije, Etnografski muzej u Beogradu, Opštinska uprava Golubac, Gradska uprava Vranje, pčelarska zadruga iz Trstenika, Centar za nestalu i zlostavljanu decu u Novom Sadu, jedan subotički sportski centar, fudbalski klub iz Bačke Topole, regionalna deponija u Pirotu, Toplana Kraljevo, Fakultet tehničkih nauka u Čačku, Lidlov logistički centar u Lapovu, proizvođač posuđa Metalac iz Gornjeg Milanovca, benzinske pumpe, manastiri i crkve.