Bezbolni porođaj

Prvi bezbolni porođaj u epiduralnoj analgeziji u Srbiji izvršen je u KBC „Dr Dragiša Mišović Dedinje“ 1986. god. i izveo ga je dr Cakić. Danas svi anesteziolozi ove ustanove rutinski primenjuju različite savremene tehnike analgezije za porođaj, po ugledu na evropske klinike. Pored tradicionalne epiduralne analgezije, to su i „šetajući epidural“, patient-controled epidural analgesia (PCEA), kontinuirana epiduralna analgezija i kombinacija spinal-epidural analgezija. Svaka od ovih tehnika ima svoje specifičnosti:

Tradicionalna epiduralna analgezija: bolusne doze anestetika aplikuju se frakcionirano. „Šetajući epidural“: vrlo razređene doze anestetika uz dodavanje malih doza opijata, postižu efekat ukidanja boli, ali se zadržava motorna funkcija mišića i time je omogućeno da pacijentkinja može da ustane i da hoda. PCEA (patient-controled epidural analgezija): pacijentkinja sama kontroliše svoj bol i dozu anestetika, dodajući sebi doze preko aparata koji je podešen po protokolu. Postiže se visok stepen satisfakcije pacijentkinje.

Kontinuirana epiduralna analgezija: sve vreme tokom porođaja pacijentkinja dobija kontinuirano dozu održavanja analgezije. Kratak opis procedure plasiranja epiduralnog katetera:

Analgezija ili obezboljavanje je posao anesteziologa. Kada ginekolog pregledom proceni u kojoj fazi porođaja se žena nalazi, anesteziolog nakon kratkog opšteg pregleda i upoznavanja sa anamnezom pacijentkinje plasira prvo iglu, a zatim kroz nju i plastični kateter između dva pršljena u lumbalnom delu kičme (L2-L3 ili L3-L4 u periduralni prostor debljine samo 2mm). Prethodno se infiltriše koža lokalnim anestetikom na mestu planiranog uboda kako ubod ne bi bio bolan. Procedura se izvodi postavljanjem pacijentkinje u sedeći ili ležeći bočni položaj. S obzirom na to da se anesteziolog može orijentisati samo na osnovu gubitka pritiska u međupršljenskom prostoru, potrebna je saradnja pacijentkinje i strpljenje. Kada se anesteziolog uveri da je u pravom prostoru i to nakon izvršenih provera (test doza, aspiracije), fiksira se kateter duž kičme flasterom i započinje se sa prvom dozom anestetika. Očekuje se pun efekat leka tek nakon 15-20 minuta. Kontrakcije se tada osećaju kao bezvoljno grčenje stomaka bez bola. Pacijentkinja je sve vreme na monitoru za praćenje vitalnih parametara. Kada se uverimo da je efekat adekvatan nastavlja se sa nekom od nabrojanih tehnika epiduralne analgezije.

Kontraindikacije se odnose na progresivne neurološke bolesti, urođeni ili stečeni poremećaj koagulacije krvi, infekcija na mestu planiranog uboda, ozbiljan gubitak krvi ili stanje šoka.

Komplikacije su izuzetno retke, ali s obzirom na to da su opisane u literaturi moraju se pomenuti radi procene rizika postupka i to su punkcija dure ( 5-13 odsto), visoki ili totali spinalni blok (aplikacija velike epiduralne doze u spinalni prostor), akutno trovanje usled akcidentalnog intravenskog davanja lokalnog anestetika, hipotenzija, neadekvatan epiduralni blok, prolazni bol u leđima na mestu uboda, postpunkciona glavobolja koja je prolaznog karaktera i veoma retko neurološke komplikacije.