Foto: Shutterstock/Renata SedmakovaSretenje Gospodnje je jedan od najznačajnijih hrišćanskih praznika koje Srpska pravoslavna crkva i vernici obeležavaju 15. februara. Ovaj praznik se slavi tačno četrdeset dana nakon Božića i predstavlja uspomenu na dan kada je Bogorodica prvi put uvela novorođenog Isusa Hrista u jerusalimski hram da ga posveti Bogu, u skladu sa zakonima iz Mojsijevog zakona. Tada su se, prema predanju, Bogorodica i Josif susreli sa pravednim starcem Simeonom Bogonoscem, koji je Hrista uzeo u naručje i pozdravio ga kao Spasitelja, prvi susret Boga i čoveka u hramu.
Reč „sretenje“ označava „susret“, što simbolički upućuje na susret Starog i Novog Saveza, ali i na susret čoveka sa Bogom kroz Hrista. Praznik se ubraja u Gospodnje i Bogorodične praznike i u crkvenom se kalendaru obeležava kao crveno slovo — dan kada se u pravoslavnim hramovima služe svečane liturgije i molitve.
Versko i narodno značenje Sretenja
Osim crkvenog značaja, Sretenje Gospodnje u narodu ima i bogatu simboliku povezanu sa ciklusima prirode. Prema starom verovanju, na ovaj dan se „susreću“ zima i leto, odnosno priroda počinje svoj put ka proleću. Ako medved izađe iz svoje jazbine, ugleda svoju senku i vrati se unutra, veruje se da će zima potrajati još šest nedelja. S druge strane, ako ne ugleda senku, očekuje se da će se hladno vreme uskoro završiti i proleće stići, piše rts.rs.
Uz meteorološke predikcije, narodna verovanja vezuju se i za ličnu sudbinu — kaže se da bi osoba koju prvi sretnete ujutru na Sretenje mogla imati uticaj na tok vaše naredne godine, pa su u nekim krajevima ljudi vodili računa koga će tom prilikom videti.
Običaji i simbolika
Na Sretenje se, kao i na mnoge druge velike praznike, pale sveće u crkvama i domovima, uz molitvu za zdravlje, mir i zaštitu od nesreća. U nekim zajednicama veruje se da plamen sveće štiti kuću od groma, nevremena i drugih nevolja.
Sretenje i Dan državnosti Srbije
Osim verskog značenja, Sretenje je u Srbiji povezano i sa državnim praznikom. Od 2002. godine 15. februar se obeležava kao Dan državnosti Republike Srbije, u znak sećanja na dva ključna događaja iz srpske istorije: početak Prvog srpskog ustanka 1804. godine i donošenje prvog modernog Ustava Srbije – tzv. Sretenjskog ustava 1835. godine — dokumenta koji je imao snažnu simboliku političkog napretka i težnje ka slobodi i pravdi.
Značaj u crkvenoj tradiciji i današnje obeležavanje
Za pravoslavne vernike, Sretenje Gospodnje ostaje jedan od centralnih dogadjaja crkvene godine — dan kada se proslavlja susret Spasitelja sa svetom i početak njegovog uvođenja među ljude, ali i simbol obnove, vere i nade. Liturgije i molitve na ovaj dan podsećaju vernike na osetljivu granicu između svetova i važnost vere u svakodnevnom životu.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
