U Muzeju Jugoslavije ture na znakovnom jeziku 1Foto: Muzej Jugoslavije

Kako navode u Muzeju Jugoslavije, dostupnost kulturnih sadržaja zajednici gluvih je ograničena usled nepostojanja redovnih programa na srpskom znakovnom jeziku kao i nedostatka svesti da gluve osobe koriste drugi jezik.

Zbog komunikacionih barijera gluve i nagluve osobe, najčešće nisu u mogućnosti da prate kulturne sadržaje, a u retkim prilikama kada postoji prevod na srpski znakovni jezik, to se čini uz pomoć tumača znakovnog jezika.

U Muzeju Jugoslavije ističu da se projekat „Znakovni muzej“ razlikuje od ostalih jer je po prvi put u lokalnoj muzejskoj praksi omogućava članovima zajednice gluvih da na svom maternjem jeziku, srpskom znakovnom jeziku, prate i učestvuju u kreiranju kulturnih sadržaja.

Ovaj projekat započeo je 2017. obukom prvog gluvog vodiča Mihaila Gordića koji je zajedno sa kustoskinjom Muzeja Jugoslavije Sarom Sopić, a uz pomoć tumača znakovnog jezika, birao predmete sa stalne muzejske postavke gradeći na taj način narativ i svoju jedinstvenu turu.

Rezultat je bio veoma zanimljiva tura koja istoriju Jugoslavije posmatra kroz prizmu kulture gluvih pa tako, na primer kod fotografije potpisivanja mira u Drugom svetskom ratu, na kojoj su prikazani Vinston Čerčil, Jozef Staljin i Frenklin Ruzvelt, Mihailo ne govori samo o ovom istorijskom događaju nego i o invaliditetu američkog predsednika koji se vešto skrivao od očiju javnosti.

Ovakvim pristupom inkluzivnim praksama ne postiže se samo dostupnost sadržaja pripadnicima određene marginalizovane grupe već se oni osnažuju, dobijaju glas i aktivnu ulogu u borbi za svoja prava.

Takođe ravnopravno uključivanje pripadnika zajednice Gluvih u kreiranje i realizaciju projekta „Znakovni muzej“ doprinelo je rušenju predrasuda i ustaljenih stereotipa o gluvima među čujućim posetiocima, čemu u prilog govori činjenica da Muzej ima stalne zahteve od ostalih posetioca da prisustvuju turama na srpskom znakovnom jeziku uz prevod na srpski jezik.

Od prve ture koja je realizovana 2018. godine Muzej Jugoslavije posetilo je preko tri stotine članova lokalne i međunarodne zajednice gluvih uz vođenje na svom maternjem jeziku. Vođenje na srpskom ili internacionalnom znakovnom jeziku moguće je zakazati slanjem mejla na adresu koja se nalazi na veb-sajtu Muzeja.

U toku je širenje tima gluvih vodiča i Muzej Jugoslavije poziva sve zainteresovane pripadnike zajednice gluvih da se prijave, započnu višemesečni zajednički rad sa tumačima srpskog znakovnog jezika i kustosima muzeja kako bi kreirali svoju turu i došli do trenutka kada bi vodili ture na svom maternjem jeziku kroz stalnu postavku Muzeja Jugoslavije.