Tvrđave na Dunavu u zgradi Evropske komisije

Evropski zvaničnici, zaposleni, kao i posetioci Evropske komisije, u prilici su da upoznaju Srbiju kroz slike sedam srednjovekovnih tvrđava – Bačke, Petrovaradinske, Beogradske, Smederevske, tvrđave ram, Golubačke i tvrđave Fetislam.



Izložbu su otvorili Majkl Li, generalni direktor Direktorata Evropske komisije za proširenje Unije; Johanes Han, komesar EU za regionalnu politiku; Božidar Đelić, potpredsednik Vlade Republike Srbije i Nebojša Bradić, ministar kulture u Vladi Republike Srbije.



inistarstvo kulture Srbije pokrenulo je projekat „Tvrđave na Dunavu“ kao deo programa Unesco, koji se bavi kulturnim nasleđem jugoistočne Evrope, pod nazivom „Kulturno nasleđe – most ka zajedničkoj budućnosti“. Projekat za cilj ima promociju, ali i svrsishodno korišćenje bogatog kulturnog nasleđa Srbije. Tako su tvrđave, nekada simboli ratova i vojne moći, danas dobile kulturno-turističku perspektivu, ali i perspektivu regionalne i međunarodne saradnje.



Za potpredsednika Vlade Srbije Božidara Đelića, izložba fotografija dunavskih tvrđava, postavljena u srcu Evropske unije, prestavlja i pokazatelj privrženosti Srbije izradi „Dunavske strategije“, u kojoj, pored članica EU, učestvuju i pretendenti na članstvo u Uniji, kao i zemlje susedi Unije. Đelić je najavio da će sledeći korak biti okupljanje 50 mladih lidera iz zemalja dunavskog sliva na Egzitu, sa ciljem da upoznaju Srbiju i pod zidinama Petrovardinske tvrđave razmene mišljenja o zajedničkoj budućnosti.



Razvojni projekat “Put kulture – Tvrđave na Dunavu”, pokrenut je u junu 2010, u sedam gradova i opština na Dunavu koji baštine reprezentativne tvrđave – Bač, Novi Sad, Beograd, Smederevo, Veliko Gradište, Golubac i Kladovo. Projekat je nastavak pilot projekta Ministarstva kulture Tvrđave na Dunavu koji je tokom 2009. i 2010. sproveden u okviru Uneskovog regionalnog programa za kulturno nasleđe Jugoistočne Evrope.



Razvoji projekatPut kulture – Tvrđave na Dunavu ima za cilj da sedam dunavskih tvrđava od posebne kulturne vrednosti poveže u jedinstvenu tematsku celinu i omogući da njihov ekonomski i socijalni potencijal bude stavljen u funkciju razvoja lokalnih sredina u kojima se tvrđave nalaze.



Projekat je razvijen u skladu sa strateškim opredeljenjima Republike Srbije, posebno sa Strategijom regionalnog razvoja Republike Srbije 2007-2012, Nacionalnom strategijom održivog razvoja, Strategijom za razvoj turizma i Strategijom EU za region Dunava.



Bačka tvrđava



Sagrađena je između 1338. i 1342. na reci Mostongi, na jugozapadu Bačke, za vreme vladavine Roberta Anžujskog. Ovo je najbolje očuvana tvrđava iz ugarskog perioda u srednjem veku. Ostaci građevine obuhvataju glavnu donžon kulu i osam pomoćnih kula.



Petrovaradinska tvrđava



Zidana je između 1692. i 1780. u vreme stalne tursko-austrijske borbe za prevlast na ovom području. Staro utvrđenje je srušeno do temelja da bi bio uspostavljen artiljerijski odbrambeni sistem po Vobanovom modelu. Gradnja je trajala oko sto godina, i nosi tragove čuvenih vojnih inženjera tog vremena: Marsiglija, Kajzfelda i Vamberga. Tvrđava ima izvanredno razvijen sistem tunela i koridora.



Beogradska tvrđava



Na uzvišenju iznad ušća Save u Dunav leži ovaj dragulj Beograda, čiji počeci sežu u 3. vek pre nove ere, kada su tu živeli Kelti i posle njih Rimljani. Tvrđava je doživela značajne prepravke u 6. veku pod vizantijskim carem Justinijanom, u 14. veku za vreme vladavine despota Stefana Lazarevića i najzad u 17. veku, kada ju je doterivao italijanski inženjer Andrea Kanaro.



Smederevska tvrđava



U nekadašnjoj srpskoj prestonici Smederevu ovu trijangularnu tvrđavu podigao je, u prvoj polovini 15. veka, despot Đurađ Branković, a Turci su je kasnije dodatno utvrdili. Održala se u svim srpsko-turskim sukobima, ali je nažalost teško oštećena u Drugom svetskom ratu i danas prolazi kroz detaljnu rekonstrukciju. Smederevska tvrđava je jedna od najvećih takvih građevina u Srbiji.



Tvrđava Ram



Nalazi se u blizini današnjeg Požarevca. Prvi put se pominje 1128. u bici vizantijske i ugarske vojske. Vizantija je pobedila, a Turci su kasnije osvojili tvrđavu i ojačali je da bi je prilagodili za bitku vatrenim oružjem. Ova tvrđava, u formi nepravilne zvezde petokrake, izuzetno dobro je očuvana.



Golubačka tvrđava



Ova tvrđava sa devet kula nastala je u 14. veku na litici iznad Đerdapske klisure. Taj izuzetan položaj čini je jednom od najupečatljivijih tvrđava na Dunavu i simbolom Đerdapa. Njome su najpre vladali srpski despoti, a Turci su je osvojili u 15. veku. Danas je veoma popularna i zbog svoje povezanosti sa Lepenskim Virom, dragocenim arheološkim nalazištem.



Tvrđava Fetislam



Ovu tvrđavu na Dunavu, blizu današnjeg Kladova, podigli su Turci 1524. Nazvali su je Fetislam, što znači „pobeda Islama“ i podelili je na dva dela – Mali grad i Veliki grad. Kako se pretpostavlja, Mali grad je bio artiljerijska baza koju su štitile kružne kule. Na kapijama koje vode u tvrđavu postavljene su mermerne ploče u slavu sultana Mahmuda II.