Foto: EPA-EFE/MAGNUS KRISTENSEN Vazduhoplovna baza Tule, poznata i kao Pitufik na severozapadu Grenlanda, najsevernija je baza Oružanih snaga SAD, odakle, od 1950-ih, američko vojno osoblje prati svemir u arktičkim uslovima radi ranog otkrivanja balističkih raketa lansiranih na SAD ili NATO.
U prvim godinama nakon osnivanja, početkom 1950-ih, glavna misija baze bila je da posluži kao logistička baza za dopunu goriva za američke vazduhopovne snage. Tada je u Tuleu bilo stacionirano oko 10.000 američkih vojnika, a brojni objekti bili su disperzirani po čitavom području, piše Klix.
Međutim, u kasnijoj fazi Hladnog rata, misija i namena baze su se promenile, pa je fokus pomeren na rano upozoravanje i nadzor svemira za potrebe Sjedinjenih Američkih Država. Prenamena baze je posledica naglog poboljšanja sovjetskog raketnog naoružanja za isporuku nuklearnog oružja.
Prema tadašnjim podešavanjima, sve sovjetske rakete koje nose nuklearno oružje, u slučaju napada na SAD, preletele bi Severni pol, zbog čega bi instalacija za rano upozoravanje detektovala lansiranje u njegovoj početnoj fazi.
Iz tog razloga, početkom 1960-ih, u bazi Tule je postavljena radarska stanica radarskog sistema BMEWS dometa 5.000 kilometara. Ovaj radarski sistem je omogućio da se SAD obaveste 18 minuta pre nego što prvi interkontinentalni balistički projektili pogode.
Baza Tule danas
Danas u bazi živi oko 650 ljudi, od kojih je 200 pripadnika američke vojske, dok su ostali stanovnici Danske i Grenlanda.
Tule se opisuje kao okruženje sa ekstremnim arktičkim uslovima, ali i izuzetnim prirodnim scenama poput ledenih bregova u zalivu Nort Star, masivnog ledenog pokrivača i fjorda Volstenholm, jedinog mesta na Zemlji gde se susreću tri aktivna glečera.
Vazduhoplovna baza Tule je dom globalne senzorske mreže 21. svemirskog krila, odgovorne za rano upozoravanje, nadzor svemira i kontrolu svemira. Stariji BMEWS radari zamenjeni su novim, bržim i umreženijim radarima početkom 2000-ih.
Moderni aerodrom u bazi ima pistu dugu 3.000 metara i godišnje opslužuje više od 3.000 letova, američkih i međunarodnih. Baza se takođe smatra domom najsevernije dubokovodne luke na svetu.
Ona pruža telemetriju, praćenje i komandne operacije za satelitske programe američke i savezničke vlade, ostvaruje 10 do 14 satelitskih kontakata dnevno i uspostavlja više od 22.000 satelitskih veza godišnje.
Organizacija nabavke za bazu Tule definisana je sporazumom iz 1962. godine, povezanim sa Sporazumom o odbrani iz 1951. godine kojim je baza osnovana.
Dogovoreno je da će se sve buduće nabavke za Tule obavljati preko kopnene Danske, tako da se jedina kancelarija za nabavke američkog vazduhoplovstva na svetu nalazi u danskoj ambasadi.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
