– Nakon donošenja Uredbe o statističkim regionima u Srbiji, politička scena u Sandžaku ponovo je uzburkana.
Bošnjačke političke partije jednodušno kritikuju odluku da šest opština sa ovog područja budu u dva regiona – Novi Pazar i Tutin u Centralnoj Srbiji, a Sjenica, Nova Varoš, Priboj i Prijepolje u regionu Zapadna Srbija. Prvi komentari o ovom dokumentu stigli su iz vladajuće Sandžačke demokratske partije (SDP). Mirsad Jusufović, generalni sekretar SDP, novinarima je rekao da su iznenađeni donošenjem Uredbe.
– Zahtev naše partije i SDA je da ovih šest sandžačkih opština budu u jednom statističkom regionu. Naši zahtevi su, pre svega, ekonomski, redi budućeg ekonomskog razvoja i korišćenja fondova EU. Postoje i odredbe nekih evropskih standarda za zaštitu ljudskih i manjinskih prava koje idu u prilog tome. Predstavnici vladajće većine u državi su nas uveravali da će u najskorije vreme Uredba biti ispravljena i da će svih šest sandžačkih opština biti u jednom regionu, rekao je Jusufović i dodao da su dve najjače bošnjačke partije spremne „da idu do krajnjih granica ukoliko Vlada Srbije ne ispravi ovu grešku. U tom slučaju bi bilo postavljeno pitanje daljeg poverenja Vladi i učešća u skupštinskoj većini parlamenta Srbije“.
Stranka za Sandžak (SZS) ocenjuje da je Vlada Srbije potvrdila nedemokratski odnos prema Sandžaku i u potpunosti ignorisala zahteve sandžačkih Bošnjaka. „Potpuno je nerazumljivo svrstati u isti region opštinu Tutin i grad Novi Pazar sa opštinama Aranđelovac, Topola ili Rača, odnosno dvadesetak drugih srpskih opština. Ne postoji nijedan statistički podatak, niti ekonomska, geografska, kulturna, niti bilo koja karakteristika, niti princip po kojem se pomenute opštine mogu uvrstiti u isti region. Potpuno ista situacija je sa opštinama Sjenica, Nova Varoš, Priboj i Prijepolje. Sasvim opravdano se može reći da Vlada Srbije razdvaja nerazdvojivo i spaja nespojivo“, rekao je Fevzija Murić, predsednik SZS, na konferenciji za novinare. Sandžačka alternativa, koja participira u lokalnoj vlasti u Novom Pazaru,uputila je zahtev bošnjačkim ministrima i narodnim poslanicima „da istraju u zahtevu da sve sandžačke opštine budu u jednom regionu“, a od Vlade Srbije očekuje da ispravi grešku i promeni mapu unutar statističkih regiona.
Svoje nazadovoljstvo u saopštenju za javnost izrazio je i Mešihat Islamske zajednice u Srbiji, na čijem čelu je muftija Muamer Zukorlić. Uz konstatcije da se nastavlja „dalje cepanje sandžačkog regiona“ i da „i ova podvala pokazuje da se važna pitanja za opstanak Bošnjaka u Srbiji i budućnost Sandžaka mogu rešavati isključivo pregovorima sa predstavnicima srpske vlasti za čiji uspeh je neophodan bošnjački nacionalni konsenzus“, pozivaju ministre Rasima Ljajića i Sulejmana Ugljanina i narodne poslanike iz njihovih partija, da potpišu Deklaraciju protiv diskriminacije, kršenja ljudskih i verskih prava u Srbiji i administrativnog rasparčavanja regiona Sandžak. Deklaracija je usvojena 4. jula prošle godine na sastanku predstavnika političkih partija, institucija i nevladinih organizacija koje okupljaju Bošnjake. Potpisalo je više od pedeset učesnika sastanka, koji je održan pod pokroviteljstvom Mešihata IZ u Srbiji. U četvrtom i petom pasusu od državnih organa zahteva se „uvažavanje osobenosti regije Sandžak, što podrazumeva njenu celovitost sa sedištem u Novom Pazaru“ i „od bošnjačkih predstavnika u parlamentu i Vladi Srbije zahtevamo neprihvatanje administrativnog rasparčavanja Sandžaka“. Predstavnici Bošnjačke liste za veropski Sandžak nisu učestvovali na tom sastanku, a predstavnik SDP nije potpisao Deklaraciju. Novi poziv za potpisivanje ovog dokumenta ponovo je ostao bez odgovora. Mirsad Jusufović, generalni sekretar SDP, smatra da nema potreba da se potpisuje Deklaracija „jer ono što se tiče politike treba da rade političke partije, a ne verske zajednice“. Fuad Baćićanin, generalni sekretar SDA Sandžaka, naglašava da je njegova partija prošle godine krajem juna potpisala Deklaraciju o položaju sandžačkih Bošnjaka, koju je usvojilo Bošnjačko nacionano veće. „Potpisivanje svake druge deklaracije bilo bi cepanje, a nikako ujedinjenje Bošnjaka“, ističe Baćićanin.
Nevladine organizacije, Sandžački intelektualni krug i Sandžački odbor za zaštitu ljudskih prava, u zajedničkom saopštenju za javnost ocenjuju da Uredba Vlade Srbije o formiranju statističkih regiona ponovo cepa Sandžak. Od bošnjačkih ministara i narodnih poslanika traže da Vlada Srbije promeni Zakon i Uredbu i svih šest sandžačkih opština budu u istom regionu, zatim, da se ovo područje tretira kao nerazvijeni subregion „čijem razvoju će država pokloniti posebnu pažnju“ i ukoliko vlada ne uvaži ove zahteve od ministara se traži da podnesu ostavke a poslanici uskrate podršku vladajućoj koaliciji.
Suprotno evropskim standardima
U Republičkom zavodu za statistiku koji je i skrojio regione tvrde da, prema evropskim standardima, nije bilo moguće strpati svih šest sandžačkih opština u isti region jer bi se dobila mnogo krupnija teritorija. Crtali su granice vodeći računa da broj stanovnika bude između 150.000 i 800.000, ali i o geopolitičkoj poziciji, prirodnim potencijalima, kulturno-istorijskom nasleđu i važećoj teritorijalnoj organizaciji koju propisuje Uredba o upravnim okruzima iz 1992. godine. Zamenik direktora Zavoda Miladin Kovačević kaže da bez promene postojeće teritorijalne podele koja funkcioniše duže od decenije, ne bi bilo moguće promeniti uredbu o nomenklaturi statističkih teritorijalnih jedinica ili pak ovaj zakon o teritorijalnom razvoju.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
