Gardijan: Prepreke za veliko povlačenje američkih trupa iz Nemačke i dalje postoje, cena za SAD bi bila ogromna

Američki predsednik je ranije rekao da će „odluka“ o američkom vojnom prisustvu u Nemačkoj, koje se smatra ključnim delom odbrane NATO-a, ali i vitalnim za projektovanje američke moći u drugim delovima sveta, biti doneta „u narednom kratkom vremenskom periodu“.

Gardijan je doneo kratak pregled zašto SAD imaju vojne baze u Nemačkoj, kakvu ulogu igraju i kako Trampova pretnja da će ih smanjiti možda neće koristiti SAD.

Zašto SAD imaju vojne baze u Nemačkoj?

Prisutnost vojske SAD u Nemačkoj datira još iz Drugog svetskog rata 1945. godine. Kada se nacistički režim predao, u zemlji je bilo 1,6 miliona američkih vojnika, broj koji je u roku od godinu dana pao na manje od 300.000, koji su uglavnom upravljaliameričkom zonom okupacije.

Američko prisustvo je nastavilo da se smanjuje sve do Hladnog rata, kada je misija evoluirala od denacifikacije do obnove Nemačke kao bedema protiv Sovjetskog Saveza. Baze su postale stalne osnivanjem NATO-a i Zapadne Nemačke 1949. godine.

Na vrhuncu Hladnog rata SAD su upravljale sa oko 50 glavnih baza i više od 800 lokacija u Nemačkoj, od ogromnih aerodroma i kasarni do osmatračnica. Mnoge su zatvorene od pada Berlinskog zida 1989. godine i raspada SSSR-a dve godine kasnije.

Tokom 1960-ih, 1970-ih i 1980-ih broj američkih vojnika u Nemačkoj često je prelazio 250.000, sa stotinama hiljada članova porodica koji su živeli u i oko baza koje su počele da liče na samostalne američke gradove sa sopstvenim školama, prodavnicama i bioskopima.

Koliko danas ima vojnika i koja su im zaduženja?

Prema podacima Centra za podatke o vojnoj snazi Ministarstva odbrane SAD, krajem prošle godine američka vojska je imala 68.000 aktivnih vojnika, stalno raspoređenih u svojim prekomorskim bazama u Evropi, od čega je nešto više od polovine – oko 36.400 – stacionirano u Nemačkoj.

Oni su raspoređeni u dvadeset do četrdeset baza (broj zavisi od toga kako se definiše „baza“), uključujući i štabove Evropske komande i Afričke komande u Štutgartu, koje koordiniraju operacije svih američkih vojnih snaga na dva kontinenta.

Pet od sedam garnizona američke vojske u Evropi nalaze se u Nemačkoj (ostali su u Belgiji i Italiji). Pored Štutgarta, najveće američke instalacije uključuju ogromnu vazduhoplovnu bazu Ramštajn, sedište američkih vazduhoplovnih snaga u Evropi, u kojoj je smešteno 8.500 pripadnika vazduhoplovnih snaga.

Grafenver, Vilzek i Hoenfels, kojima upravlja garnizon Bavarske, deo su najvećeg poligona za obuku američke vojske u Evropi dok je garnizon Visbaden sedište američke vojske u Evropi i Africi. Medicinski centar Landštul je najveća američka vojna bolnica van SAD.

Uloga baza se radikalno promenila od Hladnog rata – one su postale vitalne isturene lokacije i logistička čvorišta za američke vojne operacije, pokretanje i podršku američkim ratovima, uključujući ratove u Iraku, Avganistanu i, nedavno, u Iranu.

Da li je Tramp ranije iznosio slične pretnje?

Da, više puta. Tokom svog prvog mandata u Beloj kući 2020. godine, očigledno besan zbog niskih nemačkih izdataka za odbranu i podrške gasovodu Severni tok 2, nazvao je Nemačku „delinkventnom“ i rekao da će smanjiti broj američkih trupa tamo za trećinu.

U Trampovoj objavi nisu navedeni nikakvi detalji i izgleda da je potpuno iznenadila i Pentagon, i Stejt department, a da ne pominjemo njihove kolege u Berlinu i visoke zvaničnike NATO-a. Navodno niko nije obavešten o odluci.

Trampov plan je bio da pošalje deo trupa kući, a druge preraspodeli u zemlje poput Poljske i Italije. Ali se suočio sa dvostranačkim otporom u Kongresu i ogromnim logističkim preprekama. Predsednik Džo Bajden je zamrznuo navodni plan u februaru 2021. godine, a kasnije ga je zvanično otkazao.

Kolika bi bila cena povlačenja trupa za SAD?

Prepreke za veliko povlačenje američkih trupa iz Nemačke i dalje postoje.

Kako je u četvrtak rekla Anita Hiper, portparolka Evropske komisije za bezbednost i spoljne poslove, iako su SAD „vitalni partner u evropskoj bezbednosti i odbrani“, raspoređivanje američkih trupa u Evropi „takođe je u interesu SAD jer pruža podršku njihovoj globalnoj ulozi“.

Džef Ratke iz Američko-nemačkog instituta na Univerzitetu Džons Hopkins izneo je istu tezu, rekavši da su SAD imale velike koristi od prisustva u bazama poput Ramštajna, bez kojih bi mnoge njihove operacije bile nemerljivo teže.

„Američke snage u Evropi nisu dobrotvorni doprinos nezahvalnim Evropljanima – one su instrument američkog globalnog vojnog dometa“, rekao je on. Dogovor je, ukratko, sledeći: SAD pomažu u odbrani Evrope; Evropa pruža infrastrukturu za američke globalne vojne operacije.

U principu, američka vojska bi mogla da razmenjuje trupe u Evropi – trenutno ima oko 13.000 u Italiji, 10.000 u Velikoj Britaniji i 4.000 u Španiji. Međutim, prema Zakonu o nacionalnoj odbrani iz 2026. godine, ne može se dozvoliti da trajno padnu ispod 75.000.

Analitičari odbrane, međutim, primećuju da bi značajno smanjenje broja ljudi u bazama poput Štutgarta i Ramštajna, koje su se tokom nekoliko decenija razvijale i postale vitalna strateška čvorišta za operacije Pentagona, imalo ogromnu cenu za domet američke vojske.