Počelo prijavljivanje za besplatne udžbenike: Ko sve ima pravo da ih dobije?

U dopisu koji su dobili direktori osnovnih škola piše da “Ministarstvo prosvete planira da obezbedi besplatne udžbenike i druga nastavna sredstva iz udžbeničkih kompleta koje su škole izabrale da koriste u nastavi u školskoj 2026/2027. godini za učenike osnovnih škola.

“Cilj je da se u školskoj 2026/2027. godini, u skladu sa sredstvima iz republičkog budžeta Srbije za 2026. godinu, u okviru Programske aktivnosti Nabavka nastavnih sredstava za učenike, polaznike i ustanove, obezbede besplatni udžbenici za što veći broj učenika osnovnih škola”, navodi se u dopisu Ministarstva.

Ko može da se prijavi?

Pravo na besplatne udžbenike imaju učenici javnih osnovnih škola, prema sledećim uslovima i kriterijumima:

– učenici iz socijalno/materijalno ugroženih porodica (primaoci novčane socijalne pomoći);

– učenici koji osnovnoškolsko obrazovanje i vaspitanje stiču po individualnom obrazovnom planu, uključujući i IOP 3;

– učenici sa smetnjama u razvoju i invaliditetom, koji se obrazuju po individualnom obrazovnom planu, a potrebni su im prilagođeni udžbenici, kao i učenici koji obrazovno-vaspitni rad ne ostvaruju po individualnom obrazovnom planu, a kojima je potrebno prilagođavanje (uvećan font, Brajevo pismo, elektronski format);

– učenici iz porodica u kojima je troje i više dece u sistemu obrazovanja i vaspitanja, s tim da pravo na besplatne udžbenike ostvaruje dete/deca koja su učenici javne osnovne škole. Ako sva ili više dece pohađa javnu osnovnu školu, besplatne udžbenike dobija dete/deca koja su prva počela da stiču osnovno obrazovanje i vaspitanje, izuzev ako se roditelj opredeli da besplatne udžbenike dobije dete/deca koja su kasnije počela da stiču osnovno obrazovanje i vaspitanje, o čemu u pisanom obliku obaveštava školu;

– učenici iz porodica u kojima samo jedan roditelj vrši roditeljsko pravo zbog toga što je drugi roditelj preminuo ili je nepoznat;

– učenici koji boluju od retke bolesti;

– učenici koji ostvaruju pravo na tuđu negu i pomoć;

– učenici prvog i drugog razreda javne osnovne škole sa delimičnim ili trajnim oštećenjem sluha, a kojima su potrebni prilagođeni udžbenici u elektronskom formatu, sa video sadržajima na srpskom znakovnom jeziku.

“Iz budžeta Republike Srbije neće se finansirati nabavka udžbenika za koje se sredstva za finansiranje nabavke i dodele, odnosno sufinansiranje nabavke i dodele obezbeđuju u budžetu jedinice lokalne samouprave”, navode iz Ministarstva.

Potrebna dokumentacija

Škola će, kao dokaz o ispunjenosti uslova, dostavljati sledeću dokumentaciju:

– za učenike socijalno/materijalno ugroženih porodica – primaoce novčane socijalne pomoći – potrebno je dostaviti kopiju rešenja kojim se utvrđuje pravo na ostvarivanje socijalne novčane pomoći (nije potrebno da kopija bude overena kod notara);

– za učenike koji osnovnoškolsko obrazovanje i vaspitanje stiču po individualnom obrazovnom planu (IOP1, IOP2 i IOP3) – nije potrebno dostaviti posebnu dokumentaciju, jer škola poseduje podatke o navedenim učenicima;

– za učenike sa smetnjama u razvoju i invaliditetom, koji se obrazuju po individualnom obrazovnom planu, a potrebni su im prilagođeni udžbenici, kao i za učenike koji obrazovno-vaspitni rad ne ostvaruju po individualnom obrazovnom planu, a kojima je potrebno prilagođavanje

– nije potrebno dostaviti posebnu dokumentaciju, jer škola poseduje podatke o navedenim učenicima;

– za učenike koji su u porodici treće ili svako naredno rođeno dete koje je u sistemu obrazovanja i vaspitanja dostavlja se potvrda škole o svojstvu učenika, odnosno potvrda visokoškolske ustanove o svojstvu studenta;

– za učenike iz porodica u kojima samo jedan roditelj vrši roditeljsko pravo dostavlja se kopija izvoda iz matične knjige rođenih ili matične knjige umrlih;

– za učenike koji boluju od retke bolesti dostavlja se izveštaj lekara;

– za učenike koji ostvaruju pravo na tuđu negu i pomoć dostavlja se kopija rešenja kojim se utvrđuje navedeno pravo.

Koje udžbenike će dobiti osnovci?

Planirano je da se za školsku 2026/2027. godinu, finansira nabavka sledećih udžbenika/udžbeničkih kompleta:

– u prvom ciklusu osnovnog obrazovanja i vaspitanja, za predmete: matematika, srpski jezik/maternji jezik, svet oko nas, priroda i društvo i strani jezik kao obavezni predmet;

– u drugom ciklusu osnovnog obrazovanja i vaspitanja, za predmete: matematika, srpski jezik i književnost/maternji jezik, prvi strani jezik, geografija, istorija, hemija, fizika i biologija.

Kako upis učenika u prvi razred traje do 31. maja, svaka škola će uraditi procenu broja učenika prvog razreda koji ostvaruju ovo pravo, na osnovu broja prijavljenih učenika u ostalim razredima, naveli su iz Ministarstva prosvete.