Najžešći kritičari nevladine organizacije

Ni predstavnici Direkcije za urbanizam Kragujevca koja je uradila Nacrt ovog planskog dokumenta, a koji su u nekoilko navrata boravili u Prijepolju, a pre neki dan i prilikom javne prezentacije Prostornog plana opštine, nisu očekivali da će se interesovanje javnosti usmeriti gotovo samo na pitanje izgradnje hidrocentrala na Limu, jer je, kako su isticali, njihov rad obuhvatio „planski horizont u periodu do 2020. godine za ukupan život opštine i sve njene resurse i kapacitete“. „Prijepolje je, na žalost, već dugo bez nekih bitnih planskih dokumenata, kakav je, na primer, Plan generalne regulacije, zbog čega je zaustavljeno izdavanje lokacijskih dozvola za gradnju. Dok se ne uradi i ovaj dokument, Prostorni plan će barem davati neke smernice, kako bi se nastavila gradnja u Prijepolju u zakonskim okvirima“, rekao je Jovan Radulović, jedan od autora Nacrta prostornog plana opštine Prijepolje, tokom javne rasprave o ovom dokumentu u ovdašnjem Domu kulture.

Prema rečima Radulovića i Tijane Marković, autora Prostornog plana opštine, u narednom periodu u Prijepolju bi trebalo da dođe do blagog demografskog rasta, naročito u centralnom gradskom području, što je okarakterisano kao „pozitivno zatečeno stanje“. U prostornom planu su sadržani temelji suštine i karaktera ekonomskog i urbanističkog razvoja opštine. Ciljevi i vizija tog razvoja, smatraju predstavnici Direkcije za urbanizam iz Kragujevca, gde je skrojen ovaj dokument, oslonjeni su na strateška razvojna dokumenta Republike Srbije i na najvažnije akcione planove i pravce razvoja opštine Prijepolje. A o izveštaju o strateškoj proceni uticaja na životnu sredinu, koji u paketu „ide“ sa Nacrtom prostornog plana opštine Prijepolje, autori su napomenuli da ovaj opštinski dokument „nema ingerencije da se bavi regionalnim i državnim nadležnostima i da je Prostorni plan Srbije usvojen krajem prošle godine kao i da predviđa hidrocentrale na Limu, sa precizno napisanom rečenicom, o planiranoj akumulaciji za sistem hidroelektrana“

-Veoma je važno što su u ovaj strateški dokument uključena i određena pravila uređenja prostora i pravila gradnje, tako da ćemo moći da sprečimo i kontrolišemo brojne nepravilnosti u osmišljavanju i planiranju prostora i gradnje koja narušava urbanistički izgled grada, kaže Alija Iglica, dipl. inž. arhitekture, direktor Zavoda za urbanizam i projektovanje doo u Prijepolje i predsednik opštinske Komisije za planove. On će u naredni utorak predsedavati ovim radnim telom tokom javne sednice o Nacrtu Prostornog plana opštine. Nakon toga, predviđeno je da ovo pitanje uđe u proceduru razmatranja na sednici Opštinskog veća i na kraja, pred odbornicima lokalnog parlamentra u Prijepolju.

Lim i brane

Prijepoljski ekolozi i više nevladinih organizacija koji dižu glas u borbi za Lim bez brana, najprisutniji su na svim zvaničnim skupovima na kojima se govori o planskom razvoju opštine i zaštiti životne sredine u ovom delu države. Već najavluju svoje učešće na javnoj sednici Komisije za planove Skupštine opštine Prijepolje koja je zakazana za 19. april. Njihov predstavnik, advokat Sreten Đorđević iz Valjeva kaže da je neprihvatljivo da se o zaštićenim područjima prirode razgovara u političkim okvirima, a ne u okvirima struku. Dodaje i da je Srbija potpisnik Protokola iz Kjota prema kome velike hidrocentrale ne ulaze u mehanizam čistog razvoja i zbog gubitka benefita članice EU ih izmeštaju sa svojih područja i grade ih u zemljama „trećeg sveta“ u koje spada i naša država. On je rekao da „ove instalacije utiču na prirodna dobra u postupku zaštite i da se mora imati u vidu njihov demografski karakter, jer će u slučaju izgradnje brana doći do deportacije stanovništva Brodareva, s obzirom da neće moći da žive između dve velike akumulacije na tako malom prostoru“.

Milorad Mitrović, izvršni koordinator regionalne mreže nevladinih organizacija iz Pljevalja smatra da opština Prijepolje ne može da se bavi turizmom i da istovremeno bude izvoznik struje, jer jedno s drugim ne ide. Već duže vreme velike hidrocentrale ne smatraju se obnovljivim izvorima energije.

Tijana Marković, ekolog u timu koji je radio Nacrt prostornog plana opštine Prijepolje priznaje da je „i laicima jasno da će u slučaju izgradnje brana biti evidentne klimatske promene i da će biti veliki uticaj na biodiverzitet“. „Jedno je imati tekuću vodu, drugo je reku pregraditi. Tu više ne može da žive određene vrste riba, a pitanje i šta će biti sa okolnom vegetacijom. Međutim, jako je bitno šta će se destiti za 50 godina, kada struje nećemo imati pa se postavlja pitanje da li je lakše da udišemo zagađen vazduh zato što moramo da ložimo i kopamo ugalj ili da pregradimo Lim, ili, ne daj Bože, Taru i Drinu i reke koje imaju taj energetski potencijal“, kaže Tijana Marković i podseća da novi zakon o zaštiti prirodnih dobara dozvoljava da se u tzv. drugom stepenu zaštite grade hidrocentrale. To je jako poražavajuće, ali je zaista tako, rekla je ona.