Utemeljitelj antropologije u Srbiji

Među najistaknutijim predstavnicima iz oblasti društvenih nauka u Srbiji nalazi se i dr Zagorka Golubović(1930), koja je početkom 60-ih godina prošlog veka utemeljila socijalnu i kulturnu antropologiju kao naučnu disciplinu na našim univerzitetima i prva empirijska istraživanja iz ove oblasti. Njen obiman opus (20 knjiga) predstavlja prvi i jedinstven antropološki sistem kod nas, u kojem je teorijski utemeljena antropologija kao naučna disciplina, ličnost kao njeno središte, porodica i društvo kao njeno socijalno okruženje i kultura kao oruđe i proizvod čovekovog stvaralaštva. U humanističko-personalističkom ključu Z. Golubović je ostvarila kritičku interpretaciju bitnih antropoloških tema, korespondirajući s modernim teorijskim paradigmama i ostvarujući kvalitet koji je našu nauku o čoveku podigao do najzahtevnijeg nivoa međunarodne naučne zajednice. Svoja teorijska gledišta i uverenja Z. Golubović je proveravala kroz brojna i složena empirijska istraživanja kako jugoslovenskog i srbijanskog društva ( u njegovom rasponu od staljinističke prakse u Brozovom vremenu, preko tranzicije ka demokratskom uređenju do našeg vremena, tj. prve dekade 21. veka). Uz naučnu širinu i erudiciju, opus Z. Golubović se uvek odlikovao kritičkom opservacijom, koja nije uvek bila po volji vlastima, koje su je početkom 1975. godine udaljile sa mesta profesora Filozofskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, cenzurisale i zabranjivale njene knjige. Ovaj predani i teorijski duboko fundirani rad učinio je da Z. Golubović bude mislilac i istraživač sa međunarodnom reputacijom, kao profesor na brojnim stranim univerzitetima, saradnik i rukovodilac međunarodnih istraživačkih projekata, autor brojnih publikacija i knjiga na stranim jezicima. Time je i naša nauka o društvu dosegla ozbiljnu afirmaciju u svetu, a u samoj zemlji vaspostavljeni su visoki kriterijumi teorijskoistraživačkog rada kojim nas je Z. Golubović zadužila tokom više od pola veka svoga rada u domenu kulturne, socijalne i filozofske antropologije.
Sa uverenjem da ovaj opus pripada kapitalnim tvorevinama naše nauke i sa željom da ga sistematski prikaže i približi novom krugu čitalaca, izdavačka kuća „Službeni glasnik“ pristupila je objavljivanju izabranih spisa Zagorke Golubović, uverena da će za ovaj poduhvat moći da računa i na podršku Skupštine grada Beograda u okviru njenih projekata pomaganja kapitalnih izdanja naše nauke i kulture.
Ovi izabrani spisi obuhvatili bi šest tomova. Prvi tom ćine knjige Čovek i njegov svet i Antropologija u personalističkom ključu, kao i manji spis Kultura kao most između utopije i stvarnosti (ukupno 665 stranica). Drugi tom čine knjige Problemi savremene teorije ličnosti, Ja i drugi i Porodica kao ljudska zajednica, kao i manji spisi Samorealizacija čoveka jednakošću i slobodom, i Modeli identiteta u postkomunističkim društvima (ukupno 789 stranica). Treći tom uključuje knjige Staljinizam i socijalizam i Stranputice demokratizacije u postsocijalizmu, kao i spise Sociološko-antropološka analiza nasleđa, realnog socijalizma’ u postkomunističkim društvima i Autoritarno nasleđe i razvoj civilnog društva i demokratske političke kulture (ukupno 530 stranica). Četvrti tom čini knjiga Kriza identiteta savremenog jugoslovenskog društva i manji radovi Nekoliko teza o teorijskim pretpostavkama za slom Jugoslavije, Nacionalizam i demokratija: Jugoslovenski slučaj i Tradicionalizam i autoritarnost kao prepreka za razvoj civilnog društva u Srbiji (ukupno 459 stranica). Peti tom čini knjiga Izazovi demokratije u savremenom svetu, kao i manji radovi Retorika kao veština zavođenja masa i Problemi i izazovi balkanskih kultura pod uticajem globalizacije (ukupno oko 200 stranica). Šesti tom uključuje knjigu Pouke i dileme minulog veka i kraći spis Praxis filozofija – različita tumačenja i kritike (ukupno 273 stranice).