Bez približavanja stava oko Ukrajine 1Foto: BETAPHOTO/ MILOŠ MIŠKOV

SPC se zalaže za sazivanje svepravoslavnog sabora na kome bi se rešio spor Carigradske patrijaršije i Ruske pravoslavne crkve oko ukrajinskog crkvenog problema, dok Carigrad insistira na svom istorijskom pravu da samostalno odlučuje o stepenu autonomije i samostalnosti pomesnih crkava kao u vreme dok je bio „drugi Rim“.

Delegacija iz Carigrada je, navodno, izrazila žaljenje zbog izjava pojedinih srpskih vladika da je Fanar pod uticajem svetskih centara moći. Obe delegacije su se složile da takve stavove treba izbegavati i probleme rešavati u miru bez međusobnih optužbi. Carigradska strana tvrdi da je bez obzira na Ukrajinu „bila i ostala za saborsko rešavanje svih problema“.

U vrhu SPC nezvanično se tvrdi da su se predstavnici dve sestrinske crkve prošlog petka u patrijarhovoj vili na Dedinju složili da je pitanje Crkve u Makedoniji pod nadležnošću SPC, jer je to navodno i stav Carigrada. Prošlog vikenda pojedini makedonski mediji spekulisali su da je Carigradska patrijaršija pokrenula postupak preispitivanja tomosa iz 1922, kojim je priznala ujedinjenu SPC u Kraljevini SHS na stepenu patrijaršije. Isti izvori u Makedoniji tvrde da je „makedonski crkveni slučaj“ bio glavna tema susreta na Dedinju.

U vrhu SPC nezvanično kažu da je povod za dolazak Carigradske delegacije u Beograd ukrajinski crkveni problem, ali da je tokom četvorosatnog razgora bilo reči o različitim pitanjima. Između ostalog i o nedavnoj centralnoj proslavi osam vekova samostalnosti SPC, za koju je srpska strana poziv sestrinskim pomesnim crkvama poslala pa povukla, posle čega je Carigrad u Nikeji i na Fanaru sam organizovao obeležavanje srpskog jubileja na kome, Odlukom srpskog Sinoda, nije bio nikog od srpskih crkvenih visokodostojnika.

POTPIS: Da li je srpska strana napravila propust: Patrijarh Irinej

Proceduralna greška?

U crkvenim krugovima spekuliše se da su pojedini članovi delegacije SPC u petak ocenili da je srpska strana napravila grešku kada u pozivu nije navela da je reč o proslavi „autokefalnosti“ nego o „rukopoloženju Svetoga Save za prvog srpskog arhiepiskopa“. Patrijarh Irinej je, tvrde isti izvori, pozdravio goste rekavši da je SPC oduvek poštovala Carigrad da i danas „voli Carigradsku patrijaršiju kao svoju majku Crkvu“. Petočlanu delegaciju Carigradske patrijaršije u Beogradu je predvodio mitropolit pergamski Jovan (Zizijulas), dok je Sinod SPC bio „pojačan“ sa dva mitropolita – crnogorsko-primorskim Amfilohijem (Radovićem) i zagrebačko-ljubljanskim Porfirijem (Perićem).