Autonomni ženski centar: Ne zaboravimo žrtve nasilja, stradale u svom domu

U aktuelnoj društveno-političkoj situaciji, u kojoj institucije nisu bile na isti način dostupne ženama žrtvama nasilja u svim delovima Srbije, najmanje 16 žena ubijeno je u porodično-partnerskom kontekstu u 2025. godini. Među njima nije bilo devojčica i devojaka mlađih od 18 godina, saopštio je AŽC, navodeći da se, iako je broj ubijenih žena u 2025. godini značajno manji u odnosu na ranije godine, ne sme posmatrati izolovano od najmanje 13 pokušaja femicida, što pokazuje da je broj ubijenih žena mogao biti veći.

Prema navodima AŽC, podaci pokazuju da je stopa femicida u Srbiji u 2025. godini niža od evropskog proseka ukupne stope femicida i da iznosi 0,47. Kada je u pitanju stopa femicida u intimno-partnerskim odnosima, ona u 2025. iznosi 0,26, što je takođe ispod evropskog proseka.

Zabrinjavaju činjenice da su u 2025. godini u polovini slučajeva učinioci nasilja bili ranije prijavljivani za nasilje (u osam od 16 slučajeva). Najmanje petorica učinilaca su bili ranije pritvarani i/ili osuđivani zbog nasilja u porodici i drugih nasilnih krivičnih dela.

Takođe, zabrinjavajuće je da su žene starije od 46 godina i dalje u većem riziku da budu ubijene (njih 13), dok su tri žene bile starosti 36-45 godina, kao i to što je najveći broj žena ubijen od svojih sadašnjih i bivših supruga/partnera (devet), pet od svojih sinova, dok je jedna žena ubijena od unuka i jedna od progonitelja.

U najvećem broju slučajeva žene su ubijene nožem (11), dve su zadavljene, dve pretučene do smrti, a jedna je sa sedmogodišnjim sinom ubijena vatrenim oružjem.

Kada se podaci pogledaju u odnosu na četiri regiona u Srbiji, u 2025. najveći broj žena (sedam) je ubijen u regionu Šumadije i Zapadne Srbije. Četiri žene su ubijene u regionu Istočne i Južne Srbije , tri u regionu Vojvodine i dve u regionu Beograda.

Gradovi u kojima su se desila po dva femicida su Beograd, Novi Sad, Čačak i Leskovac.

U slučajevima koji su bili ranije prijavljivani, formalno pravno učinioci jesu bili osuđeni za prethodno nasilje koje su vršili, ali suštinski zaštita za žrtave nasilja nije bila ostvarena. Izostanak praćenja ponašanja učinilaca od Grupe za koordinaciju i saradnju, nakon osuđujuće presude, i postupanja sudija u tim slučajevima, pokazalo je ne samo potpuno nepoznavanje fenomena nasilja u porodici, već i odsustvo logičkog i racionalnog postupanja predstavnika institucija koje ne traži posebna znanja o nasilju u porodici, naveo je AŽC.

Autonomni ženski centar poziva sve na zajedničku podršku ženskim organizacijama koje pružaju pomoć žrtvama nasilja kako bi se sa ženama napravio bezbednosni plan i kako ne bi bile teže povređene ili ubijene nakon što prijave nasilje.

„Ne dozvolimo da još jedna žena u Srbiji bude ubijena zbog pogrešnog postupanja ili nepostupanja nadležnih institucija“, poručio je AŽC.