Rak pluća u Srbiji: Dijagnostika brža, ali pacijenti čekaju terapiju više od mesec dana

Ipak, pacijenti i dalje u proseku čekaju oko 40 dana na početak terapije, što može dovesti do napredovanja bolesti, pokazuje istraživanje Udruženja pacijenata za borbu protiv raka pluća „Punim plućima“.

Najveći zastoji nastaju u dve ključne faze – čekanju na rezultate biomarkerskog testiranja (PD-L1 i molekularna dijagnostika), neophodnog za izbor terapije, i proceduri odobravanja terapije od strane RFZO komisije. Iako konzilijum u ustanovi pacijenta donosi predlog terapije, RFZO komisija u gotovo svim slučajevima potvrđuje njihove odluke, ali pacijenti na administrativnu verifikaciju čekaju dodatne dve do tri nedelje.

Lekari iz sedam referentnih ustanova ističu da je najveće kašnjenje upravo u testiranju PD-L1 statusa i molekularnoj dijagnostici, koji su ključni za precizno određivanje tipa tumora i odabir odgovarajuće terapije. Rešenje bi moglo biti jednostavno – priznavanje kapaciteta postojećih laboratorija u KC Niš i KC Kragujevac, što bi značajno skratilo vreme čekanja i rasteretilo sistem u Beogradu.

Uvođenje savremenih terapija, uključujući imunoterapije, pre skoro sedam godina omogućilo je pacijentima sa rakom pluća da žive kvalitetnije i duže. Ipak, u Srbiji pristup ovim terapijama još uvek nije ujednačen, posebno za obolele od skvamoznog i sitnoćelijskog karcinoma, pacijente sa metastatskim nesitnoćelijskim karcinomom i one sa retkim genetskim mutacijama.

Prema podacima Instituta „Batut“ iz 2024. godine, rak pluća je vodeći uzrok smrti od malignih bolesti u Srbiji, sa gotovo 7.000 novoobolelih i 5.000 preminulih godišnje. Zbog toga je pravovremeni pristup terapiji ključan za preživljavanje i kvalitet života pacijenata.