Do novog pasoša za 500 evra

 Ove nelegalne radnje koje su omogućavale kosovskim Albancima da dobiju nove pasoše Srbije, još jednom je u prvi plan istaklo pitanje mogućnosti domaćih vlasti da kontrolišu kretanje ljudi i da zaštite državne granice.

Kako Danas saznaje, zloupotreba „rupa“ u zakonu i očigledno dvojakog tumačenja statusa Kosova, omogućili su žiteljima južne srpske pokrajine da „preseljenjem“ iz mesta na Kosovu u centralnu Srbiju dođu do novih biometrijskih putnih isprava. Oni su najpre morali da podnesu zahtev za iseljenje iz svojih mesta, kao i da podnesu zahtev za dobijanje državljanstva i izvoda iz matičnih knjiga rođenih u Srbiji. U slučajevima gde nije moglo legalno da se dobiju izvodi, žitelji Kosova su pribegavali podmićivanju matičara. Sa druge strane, službenici tih uprava i matičari imali su poteškoća u proveri podataka osoba čiji su lični podaci uništeni 1999. godine.

Nakon dobijanja izvoda stanovnici Kosova su odlazili u jedan od gradova u centralnoj Srbiji, najčešće u Preševo ili Bujanovac gde su prijavljivali boravak. Prema priznanju jednog od pomagača, a kako prenosi prištinski list na albanskom jeziku „Koha ditore“, za prijavu boravka u njegovom domu naplaćivao je 500 evra po osobi. Nakon provere policije da osoba stvarno živi na novoj adresi, tako se otvarala se mogućnost za podnošenje zahteva za dobijanje srpskog pasoša, a cela procedura trajala je oko mesec dana.

Da je reč o organizovanom kriminalu i lancu prevara, a ne pojedincima koji put zapadne Evrope kreću u potrazi za boljom egzistencijom potvrđuju i poslednji slučajevi kada su turističke agencije i autoprevoznici sa juga Srbije i iz Makedonije svojima „putnicima“ obećavali ili garantovali azil, naravno uz pozamašnu proviziju, mnogo veću od cena putničkih karata

U lanac prevare su se uključili i matičari i drugi službenici koji su za mito od 100 do 500 evra u gradovima centralne Srbije izdavali falsifikovane izvode iz matičnih knjiga stanovnicima Kosova, što im je otvaralo mogućnost dobijanja biometrijskog pasoša za bezvizni režim putovanja.

Korupcija počela još 2008. godine

Prvi slučajevi davanja mita radi dobijanja falsifikovanih izvoda iz matičnih knjiga u Srbiji zabeleženi su još oktobra 2008. u Nišu i Svrljigu kada su uhapšeni dvojica matičara. Tako su matičari D. A. iz Svrljiga i M. P. iz Niša osumnjičeni da su zloupotrebom službenog položaja i falsifikovanja službene isprave izdavali potvrde o državljanstvu, izvode iz matične knjige rođenih ili venčanih osobama koje nisu rođena na teritoriji Svrljiga. Krivična prijava tada je obuhvatila i A. R. iz Svrljiga koja je potvrde nosila u svrljiški Opštinski sud i tamo ih overavala.