Nije samo Generalštab

Za 25 godina, Nemci su ponovo izgradili i Berlin, i Drezden, i Hamburg, koji su bili srušeni do temelja.

Mi Srbi nismo mogli ni dve zgrade.

Ali nisu u pitanju samo dve, već tri zgrade, jer niko apsolutno ne spominje „slučaj“ zgrade Komande ratnog vazduhoplovstva u Zemunu, koja je manje oštećena od Generalštaba, a isto tako je građevina od istorijskog značaja, izgrađena za vreme Kraljevine Jugoslavije kao komanda najmlađeg i najmodernijeg vida oružanih snaga.

Ta zgrada ima istorijski značaj jer je u njoj planiran i izveden vojni puč generala Simovića 27. marta 1941. godine, koji i danas deli objektivne istoričare u pogledu istorijske uloge tog puča i konsekvenci istog, tj. da li je bio bolji pakt ili rat (s obzirom na to da nas posledice tog rata, koji je bio samoubilački, prate i danas, ali to je neka druga tema).

Ta zgrada, kao avet, stoji neugledno u samom centru Zemuna, sa razbijenim prozorima, i propada jer se niko njom ne bavi od 1999. godine.

Nema nikakve društvene debate o tome šta da se radi sa njom – da li da se obnovi i da se u nju vrati komanda RV, ili da se vojska odrekne zgrade pa da se ona obnovi i prenameni?

Ili da se sruši i pametnije iskoristi taj plac?

Ja ne navijam ni za jedno od navedenih rešenja, ali postavljam pitanje koje niko ne postavlja od 1999. godine, a trebalo bi.
Ta zgrada ima istorijski značaj i arhitektonski je spomenik jednog vremena i samim tim ima značaj – to nije „bilo koja ruinirana zgrada“.

Ja živim u Zemunu i kada prođem pored nje noću, prođe me jeza – što zbog Pandorine kutije koja je otvorena iz nje 27. marta, što zbog stanja od bombardovanja 1999. godine, što zbog svesti da kod nas ništa nije lako i jednostavno.

Nemci su Hamburg jednostavno digli ponovo po starim planovima i od istih cigala, dok mi ne možemo ni da obnovimo ono malo istorijskih zdanja oštećenih u bombardovanju 1999. godine.

Da ne pričamo o manjku javne debate o nameni ili prenameni takvih objekata u centru grada, dok Beogradu očajnički nedostaju kulturni sadržaji.

Nema novih pozorišta, novih galerija, novih muzeja, nove opere, nove zgrade filharmonije.

Sve vezano za kulturu i umetnost nalazi se u objektima izgrađenim u prvoj polovini 20. veka i, koliko god da su nam dragi, vreme je učinilo te objekte prevaziđenim.

Poslednji muzej (Muzej savremene umetnosti) izgrađen je namenski 1961. godine, u istoj deceniji kao i Atelje 212.

Od tada imamo samo renovacije postojećih muzeja i pozorišta, dok su koncertne sale iste kao i 1979. godine, ako ne i gore, uglavnom zbog promašenih „renoviranja“ (kongres možete održati u koncertnoj sali, ali koncert ne možete u kongresnoj sali), koja su isključivo estetske prirode, dok je akustika još gora nego što je bila, zbog neznanja investitora.

U tom svetlu, pitanje šta će biti sa zgradom Generalštaba je važno, kao i šta će biti sa zgradom starog Generalštaba, gde se nalazi i prelepa koncertna dvorana u bečkom stilu, koja je potpuno neiskorišćena i oteta od javnosti.

Isto važi i za zgradu Komande ratnog vazduhoplovstva u Zemunu, koja ima potencijal za budućnost.

Za umetnost, za Univerzitet, za bilo šta što je u svojoj suštini filantropija.

Dvadeset pet godina je previše da se ne uradi ništa.

Mislite o tome.

Autor je građanin i umetnik

Stavovi autora u rubrici Dijalog ne odražavaju nužno uređivačku politiku Danasa.