Kako su crkveni zvaničnici pre 20 godina bili podeljeni u odnosu prema vlasti?   1

Pojavljivanje patrijarha Pavla i arhijereja Srpske pravoslavne crkve na prijemu kod Slobodana Miloševića povodom obeležavanja Dana Republike zatekla je dobar deo javnosti u Srbiji te 1999. godine, ali i naišla na osudu brojnih visokih zvaničnika SPC, jer mu je ista pre toga javno tražila ostavku.

Danas je tim povodom tražio i dobio izjavu Patrijaršije “On je patrijarh svih, bez obzira na politička ubeđenja”, što je bilo opravdanje i za prisustvo pomenutom skupu episkopa bačkog Irineja (Bulovića) i mileševskog Filareta (Mićevića).

Iako pozvani, mitropolit Jovan (Pavlović) i vladika šumadijski Sava (Vuković) nisu se pojavili u Palati federacije, pisao je tada naš list, na čijim stranama se u istom broju moglo pročitati i otvoreno pismo vladike Artemija (Radosavljević), naslovljenog “Učvršćujete rasklimatani presto Upropastitelja”.

“Posle svega što je g-din Milošević uradio srpskom narodu u zadnjih deset godina (i ne samo srpskom), posle tragedije koju je stvorio na Kosovu i Metohiji i za albanski i za srpski narod u zadnje dve godine, posle odlučnog stava i zahteva Srpske Pravoslavne Crkve da Milošević podnese ostavku i ode radi spasenja naroda i države, posle više puta izraženog stave Crkve o potrebi vaspostavljanja Monarhije u Srbiji i povratka Domu Karađorđevića njegovih legitimnih prava kojih su lišeni odlukom beznožničke komunističke vlasti, posle svega toga i mnogo drugoga, Vaš odazov na poziv i odlazak Miloševiću “na noge” da mu čestitate praznik rođendana države koja je umrla pre deset godina, a koji se od ove godine pretvorio u “praznik kojim je ukinuta Monarhija” srpskom narodu, zapanjila je i dovela u nedoumicu mnogu braću Arhijereje, časno sveštenstvo i monaštvo, i ogromnu većinu pravoslavnog srpskog naroda”.

Ondašnji kosovsko-metohijski vladika taj čin doživeo je kao podupiranje vlasti.

“Danas, kada se ceo narod trudi i zapinje iz petnih žila da se oslobodi ovog gubitničkog i nenarodnog režima, da Srbiju izvuče iz provalije u koju je gurnuta rukama “mudrog Vođe”, Vi pastir naroda, duhovni otac i učitelj, okrećete leđa svome narodu i svojim odlaskom na “proslavu 29. novembra” učvršćujete rasklimatani presto Upropastitelja srpskog naroda, produžujući mu agoniju na ko zna koje još vreme”.

Dve decenije posle, crkvenjaci su se podelili oko uručivanja najvišeg crkvenog priznanja – Ordena Svetog Save Prvog reda predsedniku Srbije Aleksandru Vučiću.

“Vučića je, na patrijahov predlog, odlkovao Sveti Arhijerski Sinod za „detalnu ljubav prema Crkvi, angažovanje na očuvanju jedinstva srpskog naroda i neumornu borbu za celovitost Srbije i očuvanje KiM u njenim granicama“, izvestio je Danas, navodeć i “U znak protesta zbog ove sinodske odluke svečanoj akademiji nije prisustvovala većina spskih arhijera okupljenih na centranoj proslavi jubileja”.

Prema saznanjima našeg lista, “Grupa vladika obratila se poglavaru SPC zahtevom za održavanje vanrednog Sabora u kome, između ostalog, navodi da im „ogroman broj vernika šalje protesna pisma zbog dodele ordena Aleksandru Vučiću, zbog čega smatraju da o toj odluci treba da se saborski dogovori, ali i sa žalošću svedoče i da je ugled naše najsvetije Crkve i patrijarhov lično narušen“.

Episkop diseldorfski i nemački Grigorije (Durić) izjavio je za Danas da “De jure orden Svetog Save Sinod može da dodeli kome hoće, ali to odlikovanje de fakto pripada Milu Lomparu i Matiji Bećkoviću”, a glas su iz istog razloga podigli još mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije (Radović) i umirovljeni episkop bivši zahumsko-hercegovački Atanasije (Jevtić).

Izradu sadržaja podržala Ambasada SAD u okviru projekta “Digitalizacija arhive Danasa”. Stavovi izneti u tekstu su stavovi autora i nužno ne izražavaju stavove Vlade SAD.