Čast je i privilegija što ga imamo

Maestro Oskar Danon, taj nestašni sarajevski dečak, odlični student dirigovanja kod Vaclava Taliha i kompozicije kod Jozefa Suka na Konzervatorijumu u Pragu, doktor muzikologije i estetike na Karlovom univerzitetu u istom gradu, na kojem je 1939. godine odbranio doktorsku disertaciju Klod Debisi i muzički impresionizam, osnivač i učesnik u radu sarajevske umetničke grupe Collegium artisticum (1939-1941), borac i kulturni radnik u NOB-u (1941-1944), dirigent i direktor Opere Narodnog pozorišta u Beogradu (1944-1963) i jedan od najzaslužnijih za njenu posleratnu brzu obnovu, još brži razvoj, izvanrednu međunarodnu afirmaciju i njeno veličanstveno zlatno doba, stalni gost-dirigent Državne opere u Beču, redovni profesor Muzičke akademije u Beogradu (1964-1970), šef-dirigent Slovenske filharmonije u Ljubljani (1970-1975) i šef-dirigent Zagrebačkih simfoničara (1980-1982), pre petnaestak dana, tačnije 7. februara ove godine, proslavio je u Beogradu, u krugu porodice, svoj 95. rođendan.
Stvaralac savremenog senzibiliteta i dirigent – dramaturg, koji opersko delo sagledava i sintetizovano realizuje u njegovoj muzičko-dramsko-scenskoj celini, zanesenjak teatra, lucidan analitičar i fanatik rada, Oskar Danon je, zajedno sa svojim saradnicima, uspeo da timskim radom izgradi savremeni izvođački stil beogradske Opere i da šezdesetih godina prošloga veka svojim nepogrešivim umetničkim instinktom i ličnim autoritetom dovede ovaj operski teatar u sam vrh svetske operske reprodukcije. „Temperamentan i precizan, entuzijasta i ekvilibrista, ukratko jedan veliki dirigent“, kako je o njemu 1956. godine pisao Mišel Gloc u pariskom listu „Le Temps de Paris“, uspevao je da svojim zanosom za dirigentskim pultom ponese i sve izvođače, kako one u orkestru tako i one na sceni. Nijedna predstava za njega nije bilo rutinsko obavljanje posla nego uzbudljiv doživljaj, jedan svečani čin kojem treba služiti s velikom odanošću srca i uma, bez obzira da li se određeno delo izvodi prvi, deseti ili stoti put. Zato su antologijske predstave opera Boris Godunov Modesta Musorgskog, Knez Igor Aleksandra Borodina, Evgenije Onjegin Petra Čajkovskog, Prodana nevesta Bedžiha Smetane, Don Kihot Žila Masnea, Faust Šarla Gunoa, Zaljubljen u tri narandže i Kockar Sergeja Prokofjeva, kao i baleta Romeo i Julija Sergeja Prokofjeva, Čudesni mandarin Bele Bartoka, Ljubav čarobnica Manuela de Falje, Licitarsko srce i Kineska priča Krešimira Baranovića, kojima je dirigovao u Beogradu i na gostovanjima beogradske Opere u najpoznatijim svetskim muzičkim centrima od Milana, Beča, Rima, Venecije i Pariza do Madrida, Barselone, Berlina, Nice, Praga, Kaira ili na najznačajnijim muzičkim festivalima, poput onih u Vizbadenu, Firenci, Torinu, Lozani, Edinburgu, Briselu i Atini, uvek dosezale visoke muzičko-scenske domete, bile vrhunski umetničko-estetski događaj i dobijale zaslužena priznanja oduševljene publike i veoma cenjenih inostranih muzičkih kritičara.
Maestro Oskar Danon povremeno se bavio i operskom režijom. Bez obzira da li je Vagnerovog Tanhojzera, Borisa Godunova, Prodanu nevestu Menotijevog Konzula scenski ostvarivao u Beogradu ili u inostranstvu, uvek i svuda je insistirao da muzički teatar mora da bude i teatar, a pevač – operski protagonista, dakle istinski nosilac pevačko-glumačke dvostrukosti umetničkog čina u muzičko-dramskom delu, što mu omogućava da glasom, telom i pokretom postigne neophodno jedinstvo vokalnog i scenskog izraza u tumačenju operskog lika.
Kao koncertni dirigent bogatog i raznovrsnog repertoara i zavidne reputacije, Oskar Danon je nastupao više od šezdeset godina na koncertnim podijumima širom sveta – od Beograda, Zagreba, Ljubljane i Sarajeva do Pariza, Berlina, Beča, Milana, Firence, Moskve, Lenjingrada, Monte Karla, Liona, Praga i Tokija, kao i na radiju i televiziji, interpretirajući autentično i nadahnuto dela muzičkog baroka, romantike i 20. veka, posebno Dmitrija Šostakoviča, Sergeja Prokofjeva, Bele Bartoka, Igora Stravinskog, Paula Hindemita i Artura Honegera.
Sa Beogradskom operom snimio je ploče kompletnih opera Knez Igor, Evgenije Onjegin, Ivan Susanjin Mihaila Glinke (DECCA), Don Kihot (RT Beograd) i oratorijum Gorski vijenac Nikole Hercigonje (RT Beograd), a sa ansamblima Češke filharmonije, Bečkih simfoničara, Kraljevske filharmonije iz Londona, Metropolitenskog simfonijskog orkestra, Državne opere iz Beča, Državne filharmonije iz Berna – još 30 ploča operske, baletske i simfonijske muzike za diskografske kompanije SUPRAPHON, RCA, HIS MASTER’S VOICE EVEREST RECORDS, ARMANDO CURCIO i druge.
Za izuzetno značajan umetnički rad Oskar Danon je dobio najviše jugoslovenske nagrade i priznanja, među kojima i Nagradu AVNOJ-a (1970), a u Francuskoj mu je dodeljena Nagrada međunarodnog žirija muzičkih kritičara za najbolje dirigentsko ostvarenje u Parizu u 1959. godini za izvođenje opera Faust i Gorski vijenac sa ansamblom beogradske Opere.