Zatvorenice Kazneno-popravnog zavoda u Požarevcu, jedinog ženskog zatvora u Srbiji, imale su nesvakidašnju priliku da pogledaju izložbu „Šumadijska suknja 1860-1960“, mr Tatjane Mikulić, kustosa Etnografskog muzeja iz Beograda.
U postavci je 14 eksponata, iz bogatog fundusa muzeja, koji prikazuju specifičan razvoj i transformaciju ovog dela garderobe tokom veka – od odevnog inventara gradskog stanovništva do sinonima nošnje kraja centralne Srbije. – Kao što je šajkača u muškoj nošnji tako je šumadijska suknja obeležje ženske nošnje, kaže u izjavi kustoskinja kojoj se ideja o postavci u netipičnom prostoru javila posle jedne vesti. U novinama sam 2012. godine pročitala kako je, izmenom postojećih propisa, odobreno da žene u zatvoru nose suknje. Sa druge strane, posmatrano iz ugla kulturnog radnika, žene u tim ustanova su publika koja retko ili nikada ne posećuje muzeje, izložbe… Cilj je bio jednostavan: ako one ne dolaze nama, onda ćemo mi otići kod njih.
Uz pomoć i odobrenje nadležnih iz Uprave za izvršenje zatvorskih sankcija KPZ u Požarevcu, februara ove godine počela je realizacija izložbe. Prostor u kome su suknje je prigodan – izložene su u šivaoni. U toj radionici prinudne stanarke u Požarevcu, od 9 do 14 sati, za šivaćim mašinama šiju uniforme, radne mantile, posteljinu i druge predmete. Tokom postavljanja eksponata, kako je primetila autorka izložbe, znatiželjnim pogledima i spremnošću da pomognu kako zatvorenice tako i radnici ustanove pod ingerencijom Ministarstva pravde, pokazali su da ih postavka sve zanima.
Šumadijska bogata suknja je ulaskom među opštu populaciju doprinela izmeni stava žena. Do tada su se nosile dugačka košulja, prednja i zadnja pregača. Uvođenjem suknje i jelekom oslobođen je struk, žena je počela da korača slobodnije, otkrila je svoju ličnost. U korpus odevanja žena sa sela ušla je šezdesetih godina 19. veka i to pod uticajem gradskog obrasca odevanja, pojašnjava kustoskinja Mikulić. Narednih decenija doživela je brojne promene u kroju, materijalima, dimenzijama, dekoraciji i koloritu. Kroz odevni predmet koji lično nose i šiju, osuđenice su na izložbi saznale nešto o istoriji i bogatom kulturno-istorijskom nasleđu.
U planu je da se naredne godine odigra i uzvratna poseta – u Etnografskom muzeju u Beogradu će biti organizovana izložba na kojoj bi bilo predstavljeno sve ono što zatvorenice Kazneno-popravnog zavoda u Požarevcu prave svojim rukama u tamošnjoj radionici: od sašivenih uniformi i radnih mantila, preko posteljina do nakita i grnčarije.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
