U regionu tri slučaja groznice Zapadnog Nila, „Batut“ objavio kakva je situacija kod nas

Osnovni cilj nadzora je, kako ističu iz “Batuta”, da se kontinuirano prate epidemiološke, kliničke i virusološke karakteristike infekcija virusom Zapadnog Nila radi blagovremenog prepoznavanja obolevanja, praćenja sezonske i geografske distribucije slučajeva, identifikacije populacija pod povećanim rizikom i preduzimanja odgovarajućih mera prevencije i kontrole.

Groznica Zapadnog Nila je sezonsko virusno oboljenje koje se na čoveka prenosi ubodom zaraženog komarca.

„U našim klimatskim uslovima obolevanje se najčešće registruje tokom letnjih i jesenjih meseci, kada je aktivnost komaraca najveća. Prvi slučajevi obolevanja obično se beleže u drugoj polovini jula, dok se najveći broj slučajeva registruje tokom avgusta i septembra“, navodi “Batut“.

Virus Zapadnog Nila održava se u prirodi u ciklusu ptice–komarac–ptica. Rezervoar virusa su različite vrste divljih ptica, naročito migratorne, dok su komarci prenosioci infekcije na ljude i druge sisare.

Najznačajniji vektor na području Republike Srbije je vrsta komarca Culex pipiens, široko rasprostranjena u urbanim i ruralnim sredinama. Čovek se inficira ubodom zaraženog komarca tokom perioda aktivnosti vektora, koji na našem području traje od proleća do kasne jeseni.

Čovek i konj predstavljaju tzv. terminalne („slepe” ) domaćine, što znači da ne učestvuju u daljem širenju virusa i održavanju prirodnog ciklusa transmisije.

Kliničke karakteristike i faktori rizika

“Većina infekcija virusom Zapadnog Nila (80–90 odsto) protiče bez simptoma. Kod manjeg broja zaraženih osoba (10–20 odsto) javlja se oboljenje slično gripu, sa naglom pojavom povišene telesne temperature, glavoboljom, malaksalošću, bolovima u mišićima i zglobovima, kao i drugim nespecifičnim simptomima. Manje od jedan odsto inficiranih osoba razvija težak neuroinvazivni oblik bolesti koji zahvata centralni nervni sistem i može se manifestovati kao meningitis, encefalitis ili akutna flakcidna paraliza. Simptomi ovih oblika bolesti uključuju jaku glavobolju, ukočen vrat, poremećaj svesti, dezorijentisanost, tremor, konvulzije, mišićnu slabost i paralizu, i najčešće zahtevaju bolničko lečenje”, ističu iz “Batuta“.

Takođe napominju da je rizik za razvoj težih formi bolesti veći kod osoba starijih od 55 godina (posebno kod osoba starijih od 75 godina), kao i kod osoba sa hroničnim oboljenjima, uključujući maligne bolesti, dijabetes, kardiovaskularna i bubrežna oboljenja.

“Oporavak nakon neuroinvazivnog oblika bolesti može trajati nedeljama ili mesecima, a kod pojedinih pacijenata mogu zaostati dugotrajne posledice, kao što su umor, slabost mišića, poremećaji pamćenja, teškoće pri hodanju i depresija”, navode u saopštenju i dodaju da će Institut tokom sezone nadzora redovno pratiti epidemiološku situaciju i blagovremeno obaveštavati javnost o svim značajnim promenama.

Groznica Zapadnog Nila je u Republici Srbiji pod nadzorom od 2012. godine i obuhvaćena je sistemom obaveznog prijavljivanja zaraznih bolesti. Epidemiološki nadzor sprovode instituti i zavodi za javno zdravlje u saradnji sa zdravstvenim ustanovama, dok se laboratorijska potvrda infekcije vrši u Nacionalnoj referentnoj laboratoriji za ARBO viruse Instituta za virusologiju, vakcine i serume „Torlak” .

Preporuke – Kako se zaštititi od uboda komaraca

Kako bi se smanji rizik od zaražavanja virusom Zapadnog Nila, “Batut” je objavio i niz preporuka za građane kako bi se zaštitili od uboda komaraca.

Savetuju da se prilikom boravka na otvorenom nosi odeće koja pokriva noge i ruke, a da se repelenti upotrebljavaju otvorenim delovima tela. Preporuka je da odeća bude komotna, jer komarci mogu da ubodu kroz pripijenu odeću. Po rečima lekara, treba izbegavati boravak na otvorenom u vreme perioda najintenzivnije aktivnosti komaraca – u sumrak i u zoru.

na prozore i oko vrata treba upotreblčjavati zaštitne mreže protiv komaraca, a izbegavati područja sa velikim brojem insekata, kao što su šume i močvare.

“Smanjenje broja komaraca na otvorenom gde se radi, igra ili boravi, što se postiže isušivanjem izvora stajaće vode. Na taj način smanjuje se broj mesta na koje komarci mogu da polože svoja jaja. Najmanje jednom nedeljno treba isprazniti vodu iz saksija za cveće, kanti, buradi i limenki, posuda za hranu i vodu za kućne ljubimce. Ukloniti odbačene gume i druge predmete koji mogu da prikupljaju vodu. Po mogućstvu boravak u klimatizovanim prostorima, jer je broj insekata u takvim uslovima značajno smanjen”, stoji u preporukama.

U slučaju putovanja u inostranstvo, pogotovo ako se radi o tropskom i subtropskom području, obavezno se pridržavati svih navedenih mera prevencije.

“U slučaju pojave bilo kakvih simptoma koji su kompatibilni sa neuroinvazivnim oblikom bolesti, odmah se javiti izabranom lekaru. Osobe koje tokom sezone aktivnosti komaraca razviju simptome koji mogu ukazivati na infekciju virusom Zapadnog Nila, a posebno simptome koji ukazuju na zahvaćenost nervnog sistema (jaka glavobolja, ukočen vrat, povišena temperatura, poremećaj svesti, slabost mišića), treba bez odlaganja da se jave lekaru”, savetuju sa Instituta za javno zdravlje Srbije.