Foto: Kulturni centar Novog Sada

Krajem 19. i početkom 20. veka jedno od ključnih središta delovanja srpske diplomatije, uz Carigrad, Beč i Petrograd, bio je Pariz. Srpski intelektualci školovani u Francuskoj i oni sa kontaktima i vezama u Parizu, preuzeli su odgovorne položaje u diplomatskoj službi Srbije, što se odrazilo na dalje puteve delovanja srpske diplomatije, navodi se u saopštenju Kulturnog centra Novog Sada.

– Izgrađivanje razgranate diplomatske saradnje sa Francuskom započelo je u periodu od 1894. do 1895. godine, kada se na mestu srpskog poslanika u Parizu nalazio Milutin Garašanin, francuski đak i sin istaknutog srpskog državnika Ilije Garašanina. Iako je Milutinu Garašaninu osporavan državnički talenat, on je svojim aktivnostima ostavio utisak sposobnog i vrednog diplomate – objasnila je na početku tribine Kolaković.

Autorka tribine naglasila je, zatim, da su brojne aktivnosti koje je Milutin Garašanin preduzimao kao srpski poslanik u Francuskoj oblikovale začetak novog pravca francusko-srpskih ekonomskih veza.

Godine 1899. na mesto srpskog poslanika u Parizu došao je Stojan Novaković, prvi srpski političar koji je u svojstvu predsednika vlade započeo politiku otklona Srbije od Austrougarske i političkog i ekonomskog približavanja Rusiji i Francuskoj. Novaković je započeo analizu uticaja tekstova u francuskoj štampi o Srbiji i Srbima, kao i o vladarskoj porodici Obrenović, na stvaranje slike o Srbiji i ostvarivanje ciljeva srpske politike.

U tom smislu, svetska izložba u Parizu 1900. godine bila je prilika da se srpska kultura, tradicija i država predstave „porodici razvijenih evropskih naroda”. Srpski paviljon je sa centralnog mesta svetske manifestacije poslao jasnu poruku da je Srbija država sa dugom istorijom i tradicijom sa kojom treba uspostaviti veći stepen saradnje.

Paviljon Srbije u Parizu izgledom je podsećao na Gračanicu, a sagrađen je po projektu arhitekte Milana Kapetanovića, profesora nacrtne geometrije na Tehničkom fakultetu Velike škole u Beogradu. NJemu je u izradi Paviljona pomogao poznati francuski arhitekta Ambroaz Bodri.

Srpsko Poslanstvo u Parizu, pored kontakata sa francuskim državnim i diplomatskim krugovima, obavljalo je i poslove koje je nametao svakodnevni život i prisustvo kolonije srpskih državljana u Francuskoj. Značajno je bilo posredovanje Poslanstva kada su se srpski građani suočavali sa problemima vezanim za život u Francuskoj.

– Biranje srpskih diplomata, način vođenja Poslanstva u Parizu, kao i izveštaji koje su slali u Beograd, omogućili su efikasnije delovanje srpske diplomatije početkom 20. veka – zaključila je Kolaković.