Foto: Zavičajni muzej Priboj

Na javnim radovima, koje finansira Opština Priboj, angažovano je 20 radnika. Arheološka istraživanja Jagata, jednog od pet srednjovekovnih utvrđenja na teritoriji opštine Priboj treba da odgovore na pitanje kada je nastao ovaj grad, koji se smatra pretečom današnjeg Priboja.

Arheoloških istraživanja se izvode na prostoru od 1,2 hektara, gde se nalazi utvrđenje sa ostacima kule osmatračnice, odbrambenog zida i odbrambene kule četvorougaonog oblika. U prvoj fazi završeno je istraživanje glavne odbrambene kule. Nađeno je da su zidovi ove građevine iz prednemanjićkog perioda, debeli preko dva i po metra. Na osnovu do sada iskopavanjima utvrđenih tehničkih karakteristika ovog objekta, arhitekta Ekrem Hodžić iz Priboja uradio je nacrt izgleda cele kule, što će poslužiti za njenu konzervaciju i delimičnu rekonstrukciju u završnim fazama projekta.

– U ovoj fazi planirali smo sondažno istraživanje na prostoru donjeg grada, pored odbrambenog zida, gde pretpostavljamo da su se nalazili objekti za skladištenje hrane, komandne i slične prostorije. Uvidom u njihovu funkcionalnost, uz odgovarajuće arheološke nalaze, očekujemo da potvrdimo ili opovrgnemo podatke iz istorijskih spisa i preciznije odredimo period nastanka grada, koji je u nekoliko istorijskih perioda , kada su menjane granice, rušen i spaljivan, pa obnavljan, kaže za naš list direktor Zavičajnog muzeja u Priboju i rukovodilac ovih arheoloških istraživanja Savo Derikonjić.

Za ovu godinu je iz sredstava lokalne samouprave, za istraživanjakoja će trajati oko dva i po meseca izdvojeno 2,5 miliona dinara. U završnoj fazi ovog projekta, koji je predviđeno da traje tri godine, biće izvršena konzervacija i prilagođavanje lokaliteta, osvetljenje i pravljenje pešačkih staza, kako bi on mogao da se uvrsti u turističku ponudu Priboja.

Nepokretno kulturno dobro

Prema postojećim istorijskim spisima, grad Jagat je imao značajan goegrafski i strateški položaj. Kontrolisao je put duž reke Lim, štitio prilaz manastiru Banji, i nekoliko puta bio granično utvrđenje. Polovinom XV veka nalazio se u prograničnoj zoni između Hercegovine i Srbije, a početkom XIX, prema turskim dokumentima iz 1808. , korišćen je kao tursko uporište u borbama sa Srbima za vreme prvog srpskog ustanka. Zavod za zaštitu spomenika kulture iz Kraljeva zaštitio je 1982. godine ovaj lokalitet ka nepokretno kulturno dobro.