Polomljena kapija srednjovekovne crkve Svetog Spasa u Prizrenu i skinut krst 1foto wikipedia a.dombrowski

Uništavanje ulazne kapije u dvorište srednjovekovne crkve Sveti Spas u Prizrenu 13. je čin vandalizma na objektima SPC na KiM ove godine, saopšteno je iz manastira Visoki Dečani.

“Prizrenska crkva Svetog Spasa iz 14. veka bila je spaljena u martu 2004. Godinama nakon toga se obnavljala i jedna je od najomiljenijih destinacija ne samo pravoslavnih vernika, već i turista. Srpski izvori izvestili su juče da je kapija u posedu ove crkve zatečena polomljena. Sa iste kapije je pre dva meseca odnesen i krst. Kosovska strana se od juče nije oglasila, osim što je u dnevnom policijskom izveštaj registrovana prijava i slučaj uništenja ili oštećenja imovine”, saopšteno je na dečanskom Twitter nalogu.

Vest o novom skrnavljenju crkve Svetog Spasa prva je objavila Kancelarija za KiM Vlade Srbije, navodeći da je “razvaljenu gvozdenu kapiju na ovoj pravoslavnoj crkvi u Prizrenu zatekla grupa hodočasnika koja je tu bila u obilasku”.

Po uzoru na prizrensku crkvu Bogorodice Ljeviške, hram Hrista Spasa 1330. sagradio je vlastelin Mladen Vladojević sa roditeljima i 1348. priložio manastiru Sveti Arhangeli, obližnjoj zadužbini cara Dušana.

Crkva je malih dimenzija, osnove sažetog upisanog krsta sa osmostranom kupolom i spoljnom trostranom apsidom.

Najstariji sloj fresaka iz 1335. sačuvan je u oltaru i veruje se da je rad majstora iz iste radionice koja je u centru Prizrena oslikala zadužbinu vlastelina Dragoslava i njegove žene Bele Tutić, poznatu kao Tutićeva crkva svetog Nikole.

Tokom tuske vlasti hram Hrista Spasa je zapusteo i jedno vreme bio je štala.

Od sredine 18. veka pravo da ga koriste dobili su prizrenski Cincari, poreklom iz Moskopolja.

Oni su 1850. podigli visoke zidove ambiciozno zamišljene trobrodne bogomolje koja nikada nije dovršena, dok je srednjovekovna crkvica Svetog Spasa postala deo njenog severnog broda.

Crkva je u 19. veku stradala u požaru, a od potpunog rušenja spasio je tadašnju ruski konzul Ivan Jastrebov.

Konzervatorski radovi u crkvi Svetog Spasa urađeni su u drugoj polovini 20. veka, a od 1990. ovaj hram nalazi se na listi spomenika kulture od izuzetno značaja za Republiku Srbiju.

U maju 1999. Albanci su prvi put spalili ovu crkvu, demolirali je i odneli olovni krov, a u martovskom pogromu 2004. ponovo je spaljena, kad je od albanskog nasilja nije je spasao ni bunker nemačkog Kfora koji se nalazio ispred samog hrama.

Tokom 2015. na crkvi su razvaljena ulazna vrata i odneta kapija.

Prostor ove srenjovekovne svetinje u Potkaljaji poslednjih godina koristi se za likovne kolonije, izložbe, koncerte, a u njemu se održava i Međunarodni festival srednjovekovne muzike Medimus, čije je sedmo izdanje najavljeno za 27. i 28. avgust.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na Twitter nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.