Hadžiju: Ustavna deklaracija iz 1990. godine bila odgovor na pokušaj Srbije da Kosovu uskrati glas

„Ustavna deklaracija od 2. jula je izdata protiv toga“, rekla je ona na prijemu sa tadašnjim poslanicima kosovskog parlamenta, na kojem je bio i premijer Kosova na dužnosti Aljbin Kurti.

Navela je da slika tog dana počinje „zatvorenim vratima, policijom ispred Skupštine, delegatima ispred sale i vladom koja je, nakon što je oduzela autonomiju Kosovu, pokušala da mu oduzme i politički glas“.

„Ali mandat dolazi od naroda, i tog dana su kosovski delegati to dokazali govoreći u ime Kosova čak i ispred skupštinske sale. Bez te scene, ne može se razumeti 2. jul. Režim je mislio da je prekinuo sednicu Skupštine, dok je za sobom ostavio prizor koji Kosovo nikada neće zaboraviti, delegate koji su stajali ispred sale, ali koji su ušli u istoriju“, ocenila je Hadžiju.

Prema njenim rečiima, Kosovo se u to vreme suočavalo sa organizovanim državnim nasiljem, da se ono nije ogledalo samo u ponašanju policije, već i u napadu na institucije, škole, posao, jezik i samo pravo kosovskih Albanaca da sami odlučuju.

U vanrednoj situaciji policijskog časa pre 36 godina, 114 delegata tadašnje skupštine Kosova okupilo se ispred blokirane zgrade Skupštine u Prištini kako bi proglasili Ustavnu deklaraciju, koji se na Kosovu tumači kao čin koji je označio početak puta ka državnosti Kosova.

Nakon ukidanja autonomije 23. marta 1989. godine, politička situacija na Kosovu se značajno pogoršala.

Albanski delegati počeli su da se suočavaju sa pritiskom da usvoje zakone koji su umanjili autonomne ingerencije Kosova.

U toj klimi pokrenuta je ideja o Ustavnoj deklaraciji, kao prvi korak ka stvaranju novog političkog okvira za Kosovo kao federalnu jedinicu u bivšoj Jugoslaviji.

Iako je pokušaj održavanja sednice osujećen fizičkim zatvaranjem Skupštine, delegati su, uz podršku građana, održali sastanak na platou ispred zgrade.