Preminuo šeik Hamad bin Kalifa Al Tani, arhitekta modernog Katara

Otac aktuelnog emira vladara Katara preuzeo je vlast 1995. godine. Smatra se tvorcem modernog Katara, jer je koristeći ogromno bogatstvo svoje zemlje od prirodnog gasa pokrenuo ambiciozne razvojne i reformske programe, kao i velike investicije u obrazovanje, s ciljem sprovođenja sveobuhvatnih političkih, ekonomskih i društvenih reformi.

Tokom njegove vladavine, bruto domaći proizvod (BDP) Katara porastao je više od 24 puta, dok je eksploatacija gasnog polja Severno polje (North Field) omogućila da zemlja do 2006. godine postane najveći svetski izvoznik tečnog prirodnog gasa (LNG).

Za rekordno kratko vreme, proizvodni kapacitet Katara za LNG dostigao je 77 miliona tona godišnje, prema podacima katarske vlade.

Njegov mandat obeležili su i osnivanje Katarske fondacije (Qatar Foundation), pokretanje televizijske mreže Al Džazira 1996. godine, donošenje prvog stalnog ustava Katara 2004. godine, kao i uvođenje opštinskih izbora na kojima su žene dobile pravo da glasaju i kandiduju se za javne funkcije.

Tokom njegove vladavine, Katar je dobio domaćinstvo Svetskog prvenstva u fudbalu 2022. godine, čime je postao prva arapska zemlja kojoj je poverena organizacija tog takmičenja.

Rođen je u Dohi u januaru 1952. godine. Šeik Hamad završio je britansku Kraljevsku vojnu akademiju Sandherst, nakon čega je postao komandant oružanih snaga Katara.

Za prestolonaslednika i ministra odbrane imenovan je 1977. godine, vlast kao emir preuzeo je 27. juna 1995, a 25. juna 2013. godine predao je vođstvo svom nasledniku i prestolonasledniku, šeiku Tamimu bin Hamadu Al Taniju.

Mirna i dobrovoljna predaja vlasti bila je retkost u tom delu sveta.

„Budućnost pripada vama, deci ove domovine, dok uvodite zemlju u novo doba u kojem će mlado rukovodstvo nositi zastavu napretka“, rekao je šeik Hamad kada je objavio svoju abdikaciju i pažljivo pripremljenu tranziciju vlasti na svog sina, britanski obrazovanog prestolonaslednika šeika Tamima bin Hamada Al Tanija, koji je tada imao 33 godine.

Šeik Hamad imao je ambicioznu viziju uloge Katara kao međunarodnog posrednika u rešavanju sukoba.

Tokom godina, Katar je posredovao u konfliktu u sudanskoj regiji Darfur, u političkim sukobima među libanskim frakcijama, kao i u razdoru između palestinskih pokreta Hamas i Fatah.

Pre nego što je abdicirao, Katar je zvanično otvorio kancelariju avganistanskog Talibana, čime su stvoreni uslovi za pregovore između Sjedinjenih Američkih Država i Talibana.

Ti pregovori su na kraju doveli do povlačenja NATO-a i SAD iz Avganistana 2021. godine, koje je proteklo u haotičnim okolnostima.

Tokom njegove vladavine, Katar je bio među malobrojnim državama koje su podržale narodne pobune poznate kao „Arapsko proleće“.

U Egiptu je televizija Al Džazira prkosila zabrani emitovanja, prikazujući svetu antivladine i prodemokratske proteste.

U Siriji je bivši emir u početku pokušavao da ubedi tadašnjeg predsednika Bašara al Asada da se povuče suočen s masovnim demonstracijama protiv vlasti, da bi Doha kasnije prekinula odnose sa Damaskom zbog ubijanja demonstranata od strane Asadovog režima.

U Libiji je Katar otišao i korak dalje, pruživši podršku vojnoj misiji NATO-a koja je na kraju dovela do svrgavanja dugogodišnjeg lidera Moamera Gadafija.

Ipak, pitanje koje mu je bilo najbliže srcu bila je palestinska borba za oslobođenje.

Simbolično, jedna od njegovih poslednjih zvaničnih poseta bila je odlazak u Gazu, čime je postao prvi šef države koji je posetio tu teritoriju posle više od jedne decenije.

U znak zahvalnosti za njegovu podršku palestinskom narodu, pojedini gradovi u Gazi i na jugu Libana dobili su ime po njemu.