Foto: Wikipedia/DanuberiverchildNajavljena izgradnja stambenog kompleksa od 8.595 kvadratnih metara u zoni Zvezdarske šume, na prostoru između ulica Mite Ružića i Volgine, alarmirala je građane po pitanju očuvanja zelenila u prestonici Srbije.
Zabrinutost raste zbog mogućeg negativnog uticaja seče Zvezdarske šume na fond stabala i lokalni ekosistem, iako je, prema pisanju Nove ekonomije, investitor, firma HTL Support Plus, u obavezi da sačuva vredna stabla i obezbedi kontinuitet zelenila.
Danas je investitora kontaktirao, a oni su nas uputili na vlasnike predmetne parcele, familiju Lazić.
– Važno je istaći da se na predmetnoj parceli ne nalazi šumski fond u smislu zakonske klasifikacije, već pretežno samonikla vegetacija nižeg rasta (korov i šiblje), koja je nastala nakon uklanjanja trulih stabala još početkom 1990-ih. U okviru razvoja projekta predviđeno je uređenje prostora, uključujući i plansko ozelenjavanje, u skladu sa propisima i savremenim standardima – kaže porodica Lazić za Danas.
No, kako se iz godine u godinu zelene površine u Beogradu smanjuju, što indirektno utiče na zagađenje vazduha i smanjenje biodiverziteta životinjskog i biljnog sveta, stanovnici glavnog grada na vesti o „seči šume“ ne ostaju ravnodušni.
Među prvima se protiv izgradnje oglasio šef odborničke grupe ZLF-PSG u Skupštini GO Zvezdara, Aleksa Petković.
On za Danas ističe značaj doslednosti u borbi za očuvanje šuma i zelenih površina u Beogradu, kao i zalaganja za planiranje grada u skladu sa potrebama ljudi koji u njemu žive.
View this post on Instagram
– Nacrt Plana detaljne regulacije za prostor između ulica Mite Ružića i Volgine primer je planiranja grada u interesu investitora, dok za gradsku vlast interes komšija i Beograđana uopšte nije bitan – ukazuje Petković i napominje da je na mestu šume planirana izgradnja luksuznih stanova koje 99 odsto Beograđana ne može da kupi.
On podseća da je odluka o izradi ovog plana doneta još 2019. godine, ali da je nacrt tek sada došao na javni uvid.
– Kažem „davne“, iako je to bilo pre sedam godina, jer je tada bilo mnogo više zelenih površina i šuma u Beogradu nego što ih ima danas. Smatram da je ovaj plan štetan i da bi bilo najbolje odustati od njega, a zemljište sačuvati kao šumu – ističe on.
Jasno je, dodaje sagovornik, da je Srbiji potrebna radikalna promena odnosa prema zaštiti životne sredine i biodiverziteta, posebno u velikim urbanim sredinama.
Petković smatra da investitor projekta nije ključan u ovoj situaciji, već su ključne institucije i ljudi koji u njima sede, konkretno: Komisija za planove Skupštine grada Beograda, gradski urbanista Marko Stojčić, kao i Agencija za prostorno planiranje i urbanizam Republike Srbije.
– Ljudi koji sede u navedenim institucijama donose odluke kojima oduzimaju jednu po jednu zelenu površinu u Beogradu, otkidaju parče po parče šume i devastiraju staništa ugroženih vrsta – ističe on i podseća da je, pored Zvezdarske šume, ugrožen i Košutnjak, gde investitor planira da poseče skoro 30 hektara šume i izgradi stambeno-poslovni kompleks.
Petković, koji je putem društvenih mreža obavestio stanovnike Zvezdare o namerama gradskih vlasti, kaže da gradska i opštinska vlast često pokušava da sakrije informacije koje su u njihovom interesu. Njemu su se, ubrzo nakon oglašavanja, javile komšije koje žive pored šume sa žalbama da planirane izmene mogu da im oduzmu deo dvorišta zbog realizacije gradnje na toj parceli.
– Nacrtom je predviđeno produženje i proširenje ulica Volgine i Mite Ružića, što podrazumeva oduzimanje dvorišta građana. Zbog toga smo u primedbama (koje građani mogu da potpišu) zahtevali preispitivanje opravdanosti proširenja i produženja saobraćajnica, kao i oduzimanja imovine stanovnika. Sada čekamo javnu sednicu Komisije za planove 7. aprila da članove i članice suočimo sa činjenicama i zahtevamo da odustanu od ovog štetnog plana – ukazuje Petković.
Projekat podrazumeva pretvaranje korova i šiblja u prave zelene površine
Sa druge strane, familija Lazić ističe za naš list da su oni vlasnici predmetne parcele još od 1890. godine, i da je status ovog zemljišta kao privatne svojine jasno utvrđen u zvaničnim katastarskim i pravnim evidencijama, u šta je moguće izvršiti i javni uvid.
– Na parceli se nalazi i objekat, uknjižen još od 1935. godine, što ovu parcelu čini izgrađenim zemljištem. Štaviše, na parceli se nalaze i četiri objekta, sazidana pre oko šezdeset godina, u kojima žive višečlane porodice. Preko parcele, celom njenom dužinom, prolazi i asfaltni put, koji je unet u planove detaljne regulacije – pojašnjava porodica Lazić.
Shodno tome, dodaju, ova parcela nikada nije imala status javne zelene površine niti je bila deo Zvezdarske šume u pravnom smislu, ali je zbog dugogodišnjeg neodržavanja i neograđenosti, vremenom, u vizuelnom smislu, došlo do poistovećivanja sa okolnim zelenim površinama, što je dovelo do pogrešne percepcije u delu javnosti.
Inače, kao dodatni dokaz u prilog tome, navode da se na parceli nekada nalazio voćnjak, koji je usled neodržavanja propao. Isto je moguće utvrditi izlaskom na teren, kaže porodica Lazić.
Oni ističu da razumeju zabrinutost građana, posebno kada je reč o zelenim površinama i kvalitetu životne sredine, ali smatraju da je važno da javnost bude informisana na osnovu činjenica.
– U ovom slučaju reč je o privatnom i izgrađenom zemljištu, sa vlasničkim kontinuitetom dužim od jednog veka, koje nikada nije bilo javno dobro. Na predmetnoj parceli već postoji važeći plan detaljne regulacije, kojim je predviđena mogućnost izgradnje stambenih objekata. S obzirom na brojnost naše familije, pristupili smo izradi izmene PDR-a u cilju preciziranja uslova izgradnje, kako bi svi članovi mogli da reše svoje stambeno pitanje na svojoj čukundedovini – ukazuje porodica.
Konačno su se, posle sedam godina od početka izrade plana, približili njegovom usvajanju, strpljivo prolazeći kroz sve faze usvajanja planskih akata i dobijanja uslova od svih potrebnih ustanova.
Na pitanje na koji način će u okviru projekta biti obezbeđena zaštita prirode i očuvanje postojećeg zelenila, odnosno šumskog fonda na ovoj lokaciji, porodica Lazić odgovara: „zakonima, urbanističkim planovima i kroz redovne procedure, uz nadzor i odobrenja nadležnih institucija“.
Zanimalo nas je da li je izrađena i procena uticaja projekta na životnu sredinu i zaštitu prirode i da li će taj dokument biti dostupan javnosti, a porodica Lazić odgovara da su svi aspekti projekta, uključujući i pitanje procene uticaja na životnu sredinu, sprovedeni u skladu sa zakonom i kroz transparentne postupke pred nadležnim institucijama.
– Projekat se ne realizuje mimo javnosti niti van zakonskih okvira, te podrazumeva kultivisanje zelenih površina, sadnju zelenila i pretvaranje trenutne površine pod korovom i šibljem u prave zelene površine – ukazuje porodica Lazić i na kraju dodaje:
– Želimo da istaknemo da je pravo privatne svojine jedno od osnovnih ustavnih prava i temelj pravne sigurnosti, koju je Republika preuzela i potpisivanjem Evropske konvencije o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda, kao i pratećih protokola – ukazuje porodica Lazić.
Po pitanju očuvanja životne sredine, redakcija lista Danas uputila je pitanja gradskim vlastima, ali na njihove odgovore i dalje čekamo.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.
