Ove dve namirnice čovek koristi duže od 8 hiljada godina

Dokazi sa dva neolitska nalazišta u današnjoj Gruziji otkrili su zrna hlebne pšenice čija je starost radiokarbonskim datiranjem procenjena na otprilike 6.000. godinu pre nove ere, što ih čini jednima od najranijih ikada pronađenih, piše Food & Wine.

Najstariji dokaz o uzgoju hlebne pšenice

Krajem aprila, naučnici su u časopisu Proceedings of the National Academy of Sciences objavili otkriće koje jugoistočnu Gruziju, državu smeštenu na razmeđu Evrope i Azije, svrstava među najranije poznate regione za uzgoj hlebne pšenice, prenosi Index.hr.

Studija, koju je vodio Dejvid Lordkipanidze, generalni direktor Gruzijskog nacionalnog muzeja, sa međunarodnim timom istraživača iz Kanade i Izraela, identifikovala je fizičke dokaze hlebne pšenice na neolitskim arheološkim nalazištima Gadačrili Gora i Šulaveris Gora.

Prema izjavi istraživača, iskopana zrna pšenice datirana su u period između 5922. i 5747. godine pre nove ere, što predstavlja najraniji poznati fizički dokaz postojanja ove kulture.

Inovativni preci

„Ovo je zaista posebno mesto“, izjavio je Lordkipanidze. „Imamo 8.000 godina stare tragove hlebne pšenice, kao i dokaze o proizvodnji vina iz istog perioda. To je veliko naučno otkriće koje pokazuje koliko su naši preci bili inovativni. Bili su među prvim poljoprivrednicima, a njihovo nasleđe omogućava nam da bolje razumemo život pre 8.000 godina.“

Veza koja traje 8.000 godina

Veza sa tim drevnim hlebom možda je jača nego što mislimo. Tim je objasnio da je hlebna pšenica pronađena na ovim nalazištima, naučnog naziva Triticum aestivum, ista vrsta koja danas čini 95 odsto sve pšenice koja se konzumira širom sveta. Istraživači veruju da je prvi put uzgajana upravo u regionu Južnog Kavkaza, što Gruziji daje pravo da se ponosi pekarskim nasleđem starim 8.000 godina.

„Ovo nam pruža dokaz da hlebna pšenica potiče sa gruzijske teritorije“, rekla je Nana Rusišvili iz Gruzijskog nacionalnog muzeja, koja je biljni materijal sa nalazišta proučavala više od pet decenija. „Zbog toga je Gruzija jedno od središta pripitomljavanja hlebne pšenice.“

Hleb i vino kao temelj kulture

Ono što ova istorijska nalazišta čini još značajnijim jeste činjenica da je ista drevna populacija u istom periodu proizvodila i vino. Tim je podsetio na ranija istraživanja koja Gadačrili Goru i Šulaveris Goru identifikuju kao neka od najstarijih poznatih nalazišta vinarstva na svetu.

„Hleb i vino temeljni su elementi ljudske kulture“, rekla je Melinda Zeder iz Nacionalnog prirodnjačkog muzeja Smitsonijan. „Ljudi iz ove regije treba da budu ponosni na činjenicu da su njihovi preci odigrali ključnu ulogu, spajajući znanje, resurse i domišljatost kako bi oblikovali ranu poljoprivredu.“

Kavkaz kao središte inovacija

Nalazi takođe osporavaju dosadašnju ideju da je Južni Kavkaz bio „periferna regija“ koja je inovacije u proizvodnji hrane samo preuzimala, umesto da ih je sama stvarala. Kako je objasnio Stiven Batijuk sa Univerziteta u Torontu, koji je vodio arheološka iskopavanja: „Naše istraživanje osporava tu tezu i naglašava da je Kavkaz važna regija u kojoj su nastale ključne inovacije za razvoj Bliskog istoka, a samim tim i našeg današnjeg načina života.“

Tim planira da nastavi istraživanja, naročito u velikoj meri neistraženom regionu između Anadolije i Kavkaza, gde veruju da ih čekaju nova otkrića. Do tada, sledeći put kada u restoranu zagrizete topao hleb dok čekate čašu vina, setite se da na tome možete zahvaliti 8.000 godina staroj gruzijskoj domišljatosti.