Transformišuća energija Marine Abramović u Veneciji

Izložba “Transformišuća energija” postavljena je širom galerijskog prostora stalne kolekcije Akademije i njenih privremenih izložbenih prostora, predstavljajući susret prošlosti i sadašnjosti, materijalnog i nematerijalnog, tela i duha.

Posetioci su pozvani da dožive niz interaktivnih prolaznih objekata – kamenih kreveta i struktura ugrađenih u kristale – ležeći, sedeći ili stojeći na njima, aktivirajući ono što Marina Abramović naziva “energijom transmisije”.

Na izložbi, čiji je kustos Shai Baitel, umetnički direktor Muzeja moderne umetnosti u Šangaju (MAM), postavljeni su ikonični radovi Abramovićeve, koja je postala prva živa umetnica koja se samostalno predstavlja u Galeriji Akademije od kada je otvorena 1817. godine.

Uz projekcije ili reizvođenje njenih ranih performansa, biće izloženi i noviji radovi koji uključuju drago kamenje poput kvarca i ametista, a kao jedan od vrhunaca izložbe najavljen je rad “Pieta (sa Ulajem)” (1983), fotografija Abramovićeve koja drži Ulajevo telo u krilu.

Taj rad izložen je uporedo sa Ticijanovom slikom “Pieta” (oko 1575-76), nezavršenim, poslednjim radom tog slavnog renesansnog umetnika čija se 450-godišnjica smrti obeležava ove godine.

Rad “Šetnja Velikim zidom” (1988/2008) predstavljen je sa drugim istorijskim radovima Marine Abramović, uključujući “Ritam 0” (1974), šestočasovnim performansom u Napulju, tokom kojeg je pozvala posetioce da na njoj upotrebe šta god požele, uključujući i pištolj i sekiru.

Biće reizveden i peformans “Imponderabilia” (1977), tokom kojeg su Marina Abramović i Ulaj stajali nagi na ulazu u galerijski prostor jedno naspram drugog, primoravajući posetioce da prođu između njih.

Izložba obuhvata i rad “Balkanski barok”, za koji je Marina Abramović dobila Zlatnog lava na centralnoj izložbi Bijenala u Veneciji, nakon što je Crna Gora, koja je te godine bila na redu da odabere zajedničkog predstavnika države u kojoj je bila sa Srbijom, odustala nod njenog učešća i opredelila se za Voja Stanića.

Marina Abramović se u saopštenju povodom venecijanske izložbe prisetila prve posete Bijenalu u Veneciji sa svojom majkom, kada je imala 14 godina.

“Putovale smo vozom iz Beograda, i kada sam izašla na stanicu i videla prvi put Veneciju, počela sam da plačem. Bila je neverovatno lepa – drugačija od svega što sam do tada videla”, dodala je ona. Ot tada, kako je navela, povratak u Veneciju postao je svojevrsna tradicija, a nakon što je dobila Zlatnog lava 1997. godine, taj grad je dobio specijalno mesto u njenom životu.

Italijanski ministar kulture Alesandro Đuli izjavio je da je ponosan zbog prilike da Marina Abramović izložbom u Akademiji proslavi 80. rođendan.

“Pionirka umetnosti performansa, Marina Abramović je danas nesumnjivo vodeća figura sveta umetnosti”, istakao je ministar.

Digitalni doprinos izložbi “Transformišuća energija” dala je platforma TAEX u vidu serije od šest pokretnih slika sa avatarom Marine Abramović, nastavljajući revolucionarnu saradnju koja je započela prvom izložbom u Šangaju.

Doprinos TAEX-a se odvija kroz izložbu u dva različita oblika – monumentalna imerzivna instalacija “Sporo hodanje” i pet digitalnih vežbi na malim ekranima, koje prate instalacije “Piramidalni portal B”, “Otvaranje i zatvaranje vrata”, “Ranjena geoda B”, “Ekran u boji” i “Što je moguće sporije”.

Ovaj avatar je novi, potpuno realističan digitalni blizanac umetnice u 60. godini života, omogućavajući trajno performativno prisustvo.

Nastao 2025. godine kako bi se beskonačno izvodile vežbe zasnovane na metodi Marine Abramović, projekat nudi smernice, susret i refleksiju kroz imerzivnu instalaciju i prateće digitalne radove.

Izložba „Transformišuća energija“ otvorena je u Galeriji Akademije od 6. maja do 19. oktobra, a nakon Venecije, kako je najavljeno, gostovaće u Galeriji moderne i savremene umetnosti u Rimu, piše SEEcult.org